Hoe werkt een aandelenindex?

Een aandelenindex werkt door de ontwikkeling van segmenten van een aandelenmarkt weer te geven. Het is een gewogen gemiddelde van een specifieke verzameling aandelen. Een index bestaat uit een vaststaand aantal topaandelen van een beurs, vaak de grootste aandelen.

Strikte regels bepalen welke aandelen worden opgenomen en hoeveel van elk bedrijf de index bevat. De waarde van een index wordt continu herberekend op basis van de handel in deze onderliggende aandelen. De gecombineerde prestaties van deze aandelen bepalen de indexwaarde. Een aandelenindex representeert het relatieve waardeverloop van een mandje aandelen en biedt een indicatie van de prestaties van de markt of een deel ervan. Wanneer u bijvoorbeeld de prestaties van een beleggingsfonds wilt vergelijken, dient de index als benchmark. Voor de meeste beleggers is het vooral een handig instrument om snel de algehele trend van een markt te zien.

Belangrijke voorbeelden van aandelenindices in Nederland en wereldwijd

Aandelenindices zijn er in vele soorten, zowel in Nederland als wereldwijd, en geven een beeld van de prestaties van specifieke markten of segmenten. In Nederland is de AEX een bekend voorbeeld. Wereldwijd zijn er belangrijke beursindexen zoals de MSCI World, de S&P 500 in de VS en de Nikkei 225 in Japan. Ook de Duitse DAX en de Franse CAC 40 behoren tot de bekende Europese indices. Deze indexen, waaronder de 'all-world' varianten van MSCI en FTSE, vormen vaak de kern van een aandelenportefeuille voor beleggers.

  • 4,6 Kosten 4,3
  • 3,4 ETF's 2,4
  • 5,0 Starters 4,9
  • 5,0 App 4,7

AEX-index

De AEX-index, voluit Amsterdam Exchange Index, is de belangrijkste Nederlandse beursindex. Deze bekende index valt onder Euronext Amsterdam en is een marktgewogen prijsindex. In 2021 bestond de AEX-index uit de aandelen van de 25 meest verhandelde beursgenoteerde Nederlandse bedrijven.

AMX en AScX

De AMX, of Amsterdam Midcap Index, is een belangrijke Nederlandse aandelenindex. Deze index omvat middelgrote bedrijven die genoteerd staan aan Euronext Amsterdam. De AMX Index zal de vijf grootste ondernemingen van de Euronext Amsterdam Small Cap Index (AScX Index) opnemen in het onderste segment. Een voorbeeld van een bedrijf in de AMX index is AMG.

Andere Europese indices

Naast de Nederlandse indices zijn er diverse andere belangrijke Europese aandelenindices. De MSCI Europe, STOXX Europe 600 en FTSE Developed Europe behoren tot de populairste en breedst gediversifieerde indices voor Europese bedrijven. Deze indexen geven een goed beeld van de prestaties van de Europese beleggingsmarkt. Ook zijn er indices die verwant zijn aan de EURO STOXX 50, zoals de FTSE Developed Europe ex UK, MSCI EMU en MSCI Nordic, die zich richten op specifieke economische of geografische zones binnen Europa.

Amerikaanse en wereldwijde indices

Amerikaanse aandelen domineren wereldwijde indices, zoals de MSCI World Index. Meer dan de helft van de aandelenweging in deze wereldwijde indices is Amerikaans, een percentage dat circa 70 procent bedraagt en consistent is over de jaren 2023 en 2024. De oververtegenwoordiging van Amerikaanse aandelen in wereldwijde indices ligt tussen de 70 en 73 procent. Dit reflecteert de waarde die beleggers toekennen aan Amerikaanse bedrijven, die ook ongeveer tweederde van de wereldwijde beurswaarde uitmaken. Wereldwijde indices, zoals de MSCI World, zijn voorbeelden van aandelenindices die de Consumentenbond noemt.

Actuele koersen en samenstelling van aandelenindices bekijken

Actuele koersen van aandelenindices en afzonderlijke fondsen zijn breed online beschikbaar. U vindt deze koersen voor belangrijke indices zoals de AEX, AMX, DAX en Euro Stoxx 50. Om deze informatie goed te interpreteren, is het belangrijk te weten hoe u bied- en laatprijzen leest en wat gemiddelde koerswijzigingen betekenen.

Hoe lees je bied- en laatprijzen (bied laat)?

Bied- en laatprijzen zijn de beschikbare prijzen om activa te kopen en te verkopen op financiële markten. De biedprijs is wat een koper wil betalen, terwijl de laatprijs is wat een verkoper vraagt. Het verschil tussen deze twee wordt de bied-laatspread genoemd. Deze prijzen worden bepaald door de markt en zijn vaak een goede indicatie voor de actuele prijsstelling. Bied- en laatkoers zijn andere benamingen voor deze prijzen.

Gemiddelde koersen en koerswijzigingen (gem, laat gem)

Gemiddelde koersen helpen je de ontwikkeling van aandelen te volgen. Een voortschrijdend gemiddelde berekent de gemiddelde koers van een belegging over een specifieke periode. Deze gemiddelden monitoren en identificeren trends in de koers van een aandeel over tijd. Ze verzachten dag-tot-dag koersschommelingen en verwijderen niet-significante koersvariaties. Hierdoor zie je de algemene trend van de koersbeweging duidelijker, omdat aandelenkoersen op lange termijn een gladdere gemiddelde koersbeweging volgen. Een 200-daags voortschrijdend gemiddelde is een voorbeeld van een Simple Moving Average. De laatst bijgewerkte tijd staat altijd vermeld bij elke koers.

Voordelen en nadelen van beleggen in aandelenindices

Beleggen in aandelenindices kent zowel voordelen als nadelen. Het is een manier om gespreid te investeren en te profiteren van de marktontwikkeling.

Voordelen van indexbeleggen zijn:

  • Lagere kosten kunnen op lange termijn leiden tot meer rendement.
  • Het leidt tot minder inspanning en betere resultaten.
  • U hoeft niet zelf te kiezen in welk aandeel u belegt.
  • U bent minder afhankelijk van het resultaat van één enkel aandeel, wat het risico beperkt.
  • Het kopen van alle aandelen in een index in één keer zorgt voor kostenbesparing en spreiding van geld over aandelen.
  • Het gelijktijdig kopen van aandelen binnen een index bespaart transactiekosten.
Nadelen van indexbeleggen zijn:
  • U betaalt beheerkosten aan de fondsaanbieder, wat het rendement verlaagt, volgens de Consumentenbond.
  • U bent gebonden aan de samenstelling van de index.
  • Indexbeleggen kan minder interessant zijn door de wijze waarop indices worden samengesteld.
  • Het risico zit vooral in marktschommelingen.
  • Een belegger kan een hoger rendement behalen door individuele aandelenselectie, wat met indexbeleggen niet mogelijk is.

Wat kost beleggen je per jaar?

Sleep de schuifregelaars, de ranglijst herberekent de geschatte jaarlijkse transactiekosten live.

Goedkoopste optie BUX Zero · €0,00 / jaar
Geschatte jaarlijkse transactiekosten
BUX Zero Goedkoopst
€0,00
Trade Republic Beleggen
€12,00 Naar broker →
Interactive Brokers
€15,00
DEGIRO
€24,00

Hoe vergelijk je verschillende aandelenindices?

U vergelijkt aandelenindices door te kijken naar hun regionale of marktfocus en of ze opkomende markten meenemen. Een benchmarkindex maakt het mogelijk om fondsen, markten of sectoren te vergelijken. Individuele aandelen waardeert u door ze af te zetten tegen een index, hun sectorgenoten of andere aandelen in uw portefeuille. Dit helpt u om de prestaties en samenstelling van verschillende indices te begrijpen.

Rendement en risico van indices vergelijken

Om rendement en risico van indices te vergelijken, moet u altijd het gekozen risicoprofiel meenemen. Rendement en risico lopen namelijk samen; een hoger risico kan leiden tot een hoger mogelijk rendement. Indexbeleggen is gericht op hetzelfde rendement behalen als een bepaalde index, waarbij het rendement de gevolgde index dicht benadert. Volgens de Consumentenbond is het rendement van indexbeleggen gelijk aan de ontwikkeling van de index. Fondsen kunt u vergelijken met hun index als benchmark. Een nuttige maatstaf hiervoor is "rendement per risico". Deze brengt het historische rendement van een actief in relatie tot het historische risico. Specifiek is dit de verhouding tussen het geannualiseerde rendement en de geannualiseerde volatiliteit uit het verleden.

Samenstelling en sectorwegingen

De samenstelling en sectorwegingen van een aandelenindex tonen welke sectoren de boventoon voeren. De SMI index kent bijvoorbeeld slechts zes sectoren met een significante weging. Ongeveer 60 procent van de gecombineerde weging komt hier uit de gezondheidszorg en consumptiegoederen. De gezondheidszorg weegt ongeveer 40 procent mee, terwijl consumptiegoederen ongeveer 20 procent uitmaken. Er zijn ook indices met een andere aanpak. De S&P Eurozone Equal Sector Weight 50 50-Point Decrement index kiest bijvoorbeeld voor een gelijke sectorweging van alle componenten.

Aandelen en watchlist: hoe gebruik je indices voor je beleggingsstrategie?

U gebruikt aandelenindices als basis voor uw beleggingsstrategie om de marktprestaties te volgen. Indexbeleggen is een passieve strategie. Hierbij belegt u in een mandje van effecten, vaak via indexfondsen of ETF's, die een specifieke index nabootsen. Dit vermindert risico's van individuele aandelenschommelingen en profiteert automatisch van marktherstel. Indices helpen u ook bij het samenstellen van een watchlist en het bepalen van koop- of verkoopmomenten.

Een watchlist maken met aandelen uit indices

Een watchlist is een persoonlijke lijst van effecten, zoals aandelen uit indices, obligaties of ETF's. Deze aanpasbare lijst van financiële instrumenten gebruikt u om effecten nauwlettend te volgen en te overwegen om te kopen of verkopen. Het stelt u in staat om prijzen en marktactiviteit te bekijken, wat helpt bij het structureren van uw marktobservatie. U kunt favorieten toevoegen aan een watchlist om bijvoorbeeld ETF's te volgen die u mogelijk wilt kopen. Verschillende platforms bieden deze functionaliteit; zo kunt u bij Yahoo Finance watchlists aanmaken en meldingen instellen voor specifieke aandelen. Ook Beursgorilla.nl stelt gebruikers in staat een eigen watchlist te creëren, en de ING Beleggen App biedt een persoonlijke watchlist om marktbewegingen nauwlettend te volgen en snel te handelen.

Wanneer verkopen of kopen op basis van indexontwikkelingen?

Wanneer u wilt handelen op basis van indexontwikkelingen, kiest u eerst de index waarin u wilt beleggen. U opent een handelspositie door te kopen (long gaan) of te verkopen (short gaan). Zo speculeert u op prijsbewegingen van de index. Dit kan via beursgenoteerde derivaten. Bij een indexfonds koopt of verkoopt u op één moment per dag, tegen de netto-vermogenswaarde. Beleggers in indexfondsen kopen soms toevoegingen aan de index duur. Ze verkopen onttrekkingen uit de index dan goedkoop. Opties op indices bieden de mogelijkheid om een index te kopen of verkopen tegen een afgesproken uitoefenprijs bij expiratie.

Aandelen kopen: hoe start je met beleggen in aandelen?

Om te starten met aandelen kopen, begin je met een helder plan. Bedenk eerst waarom, hoe en waarin je wilt beleggen. De concrete eerste stap is het openen van een beleggingsrekening bij een bank, broker of beleggingsplatform.

  1. Verzamel kennis: Voordat je investeert, is het slim om te bepalen wat je doelen zijn en welke risico's je wilt nemen.
  2. Open een beleggingsrekening: Handelen in aandelen begint met het aanmaken van een account bij een online broker of het openen van een effectenrekening bij een bank. Dit kan een Zelf Beleggen-rekening zijn.
  3. Stort geld: Zodra je rekening actief is, zet je geld over dat je wilt beleggen.
  4. Koop effecten: Daarna kun je zelf aandelen of andere effecten selecteren en aankopen.

Wat bepaalt de waarde van een aandelenindex?

De waarde van een aandelenindex wordt bepaald door de aandelenkoersen van de deelnemende ondernemingen. Een index wordt berekend door een gemiddelde van deze koersen. De invloed van een onderneming op de indexstand hangt af van haar vrij verhandelbare beurswaarde. Deze beurswaarde is een combinatie van de aandelenkoers en het aantal aandelen dat beschikbaar is voor handel. De indexstand verandert continu tijdens de handel, omdat de onderliggende aandelen duurder of goedkoper worden. Voor de AEX Index geldt bijvoorbeeld dat gewone dividenduitkeringen niet herbelegd worden. Deze index toont de koersontwikkelingen van de 25 grootste Nederlandse beursgenoteerde bedrijven en omvat alleen large caps.

Kun je direct in een index beleggen?

Nee, u kunt niet direct in een aandelenindex beleggen. Beleggers kunnen niet rechtstreeks in een index investeren. U doet dit via beleggingsfondsen of Exchange Traded Funds (ETF's) die de index nabootsen. Deze fondsen, ook wel trackers genoemd, volgen de samenstelling van de gekozen index. U start indexbeleggen door een aanbieder te kiezen die uw geld in de juiste indexsamenstelling belegt, zo stelt ook de Consumentenbond. Zo volgt u de prestaties van een specifieke markt of sector.

Wat is het verschil tussen een index en een aandeel?

Een aandelenindex en een aandeel zijn niet hetzelfde. Een aandeel vertegenwoordigt een deel van één bedrijf. Een aandelenindex is daarentegen een groep aandelen, vaak met een gemeenschappelijk kenmerk. Deze verzameling volgt strikte regels voor opname en weging van bedrijven. Een index kan ook andere onderliggende waarden vertegenwoordigen. Denk aan een samengesteld mandje met beleggingen zoals aandelen of obligaties. Het toont de prestaties van zo'n samengesteld mandje. De indexwaarde is een gewogen gemiddelde van de geselecteerde aandelen die aan criteria voldoen. De gecombineerde prestaties van deze onderliggende aandelen bepalen de waarde. Een aandelenindex beweegt in punten.

Hoe vaak worden indices aangepast?

Aandelenindices worden meestal halfjaarlijks aangepast. Dit gebeurt vaak in maart en september, wanneer de indexcomponenten worden geëvalueerd en herzien. Indices zoals de FTSE Developed World Index en de FTSE All-World Index volgen dit halfjaarlijkse schema. Er zijn echter uitzonderingen; de Nikkei 225-index wordt bijvoorbeeld halfjaarlijks in april en oktober aangepast. De Euro STOXX 50 Index kent zelfs een jaarlijkse aanpassing, die plaatsvindt in september.