Wat is een ESG ETF en hoe werkt het?

Een ESG ETF is een beursgenoteerd fonds dat investeert in bedrijven die voldoen aan specifieke duurzaamheidscriteria. De afkorting ESG staat voor Environmental, Social, en Governance, wat verwijst naar milieu, maatschappij en bestuur. Dit concept wordt in de beleggingswereld gebruikt om te bepalen of een fonds of ETF volgens deze principes wordt beheerd. Voor u als belegger betekent dit dat ESG ETF's zich richten op duurzame en ethische investeringen, met aandacht voor milieu, samenleving en corporate governance. Maar hoe werkt zo'n fonds dan precies?

Deze ETF's werken door het volgen van een duurzaamheidsindex. Ze zoeken specifiek naar bedrijven die aan de ESG-criteria voldoen. De selectie legt een sterke focus op milieu-, sociale en governancecriteria. Zo volgen ESG-gerichte ETF's mandjes van effecten die aan deze eisen voldoen en verhandelbaar zijn op beurzen.

Belangrijke criteria om ESG ETF's te vergelijken

Het vergelijken van ESG ETF's is buitengewoon lastig, omdat de ESG-criteria tussen fondsen sterk kunnen verschillen en een kritische houding van beleggers vraagt. U moet letten op de duurzaamheidsmethodologieën, ESG-ratings, onderliggende indexen, het ETF-aanbod, de kostenanalyse, en hoe deze overeenkomen met uw eigen duurzaamheidsideeën en persoonlijke doelen.

Duurzaamheidsmethodologieën en ESG-criteria

ESG-criteria, oftewel Environmental, Social en Governance, vormen de basis voor duurzaamheidsmethodologieën bij beleggen. Deze maatstaf beoordeelt de duurzaamheid van beleggingen en omvat milieu, sociale aspecten en goed ondernemingsbestuur. De kernprincipes van duurzaam beleggen omvatten analyse van milieu, sociale verantwoordelijkheid en ethisch bestuur. Duurzame ETF's kunnen op basis van deze ESG-criteria worden beoordeeld. Beleggingsondernemingen gebruiken ESG-scores om duurzaamheidscriteria te bepalen, waarmee beleggers beleggingen kunnen vergelijken. Naast ESG-scores zijn er certificeringen, keurmerken en rapportages die de duurzaamheid van een belegging controleren. Duurzaam beleggen kijkt hierbij naar de ESG-impact van een bedrijf of product, naast de financiële opbrengst en risico's. De Environmental criteria van ESG beoordelen specifiek de ecologische prestaties van bedrijven.

Kosten en vergoedingen van ESG ETF's

De kosten van ESG ETF's zijn onder te verdelen in doorlopende en eenmalige kosten. Deze omvatten handelskosten, beheerskosten en kosten gerelateerd aan de keuze van uw depotaanbieder. U betaalt transactiekosten bij de aankoop en verkoop van ESG ETF's. Verder zijn er brokerkosten en mogelijk belasting over meerwaarde of inkomen. Ook de Total Expense Ratio (TER), de bid-ask spread en leenvergoedingen maken deel uit van de kosten. De uitgevende instanties brengen beheerkosten in rekening, die losstaan van de aankoopkosten. Elke ESG ETF heeft verschillende kosten, waar u rekening mee moet houden. Specifieke kostenpercentages en vergelijkingen met reguliere ETF's zijn niet algemeen vast te stellen; deze verschillen per aanbieder en product. Let daarom goed op de kosten bij de aankoop van een ETF.

Wat kost beleggen je per jaar?

Sleep de schuifregelaars, de ranglijst herberekent de geschatte jaarlijkse transactiekosten live.

Goedkoopste optie BUX Zero · €0,00 / jaar
Geschatte jaarlijkse transactiekosten
BUX Zero Goedkoopst
€0,00
Trade Republic Beleggen
€12,00 Naar broker →
Interactive Brokers
€15,00
DEGIRO
€24,00

Rendementen en risico's van ESG ETF's

ESG ETF's kunnen rendementen bieden die vergelijkbaar zijn met traditionele beleggingen, en zijn niet per definitie minder rendabel. De toepassing van ESG-criteria leidt niet automatisch tot lagere rendementen; studies tonen aan dat de jaarlijkse afwijking in rendement tussen ESG en niet-ESG fondsen tussen 2008 en 2023 varieerde van -1,0% tot +1,9% per jaar. Hoewel sommige ESG-gescreende fondsen competitieve of zelfs hogere rendementen kunnen behalen, is er geen garantie dat ESG ETF's structureel betere rendementen zullen leveren dan niet-ESG fondsen. De inhoud van ESG ETF's en de specifieke duurzame uitsluitingen via ESG-screening kunnen het rendement beïnvloeden. Een belangrijk voordeel van ESG-integratie is echter het potentieel voor verbeterd risicobeheer, doordat controversiële bedrijven en de daaraan verbonden risico's worden vermeden. Dit kan bijdragen aan een stabielere beleggingsportefeuille op de lange termijn.

Beleggingsuniversum en uitsluitingen per ETF

Het beleggingsuniversum van een ESG ETF wordt bepaald door een beleggingsstrategie met uitsluitingen. Duurzaam beleggen in de ETF-industrie past deze uitsluitingen toe op specifieke bedrijven en activiteiten. Zo sluiten duurzame ETF's controversiële sectoren uit, zoals de kernenergie- en wapenindustrie. Een belegger kan zelf kiezen voor ESG ETF's die geen investeringen bevatten in sectoren die men niet wil ondersteunen. De samenstelling van ETF's hangt af van de sector en de index die zij volgen. Het selecteren van de juiste ESG ETF is een uitdaging, want het ETF-universum bevatte in 2016 al meer dan 2.000 ETF's voor particuliere beleggers.

Populaire en beste ESG ETF's in Nederland

Voor wie duurzaam wil beleggen in Nederland, zijn er diverse populaire ESG ETF's en fondsen beschikbaar. De VanEck World Equal Weight UCITS ETF (TSWE) is in 2026 een veelgekozen ESG ETF, en de iShares Global Clean Energy Transition ETF staat bekend als een duurzame optie. Duurzame ETF's hebben een duidelijke focus op duurzaamheid, en Nederlandse asset owners beleggen hier actief in. Er is een groeiende belangstelling voor ESG-criteria en kant-en-klare oplossingen voor verantwoord beleggen, waarbij actief beheerde duurzame ETF's populairder zijn in het ESG-segment. De populariteit van beleggen in duurzame ETF's is toegenomen tot en met 2022, met fondsen zoals Northern Trust World + Emerging Markets + Small Caps, Meesman Indexfonds Aandelen Wereldwijd Totaal en Brand New Day aandelen modelportefeuille die bedrijven uitsluiten op basis van duurzaamheidscriteria.

iShares MSCI ESG Leaders ETF

De iShares ESG MSCI EM Leaders ETF is een beursgenoteerd fonds dat belegt in aandelen. Dit fonds volgt een tier-weighted index van grote en middelgrote bedrijven uit opkomende markten met sterke ESG-kenmerken. De selectie van aandelen gebeurt op basis van principes en de managementstijl is rules-based. Het is een open-ended fonds dat halfjaarlijks uitkeringen doet. De transparantie over de beleggingen is volledig, met 448 posities per juni 2025. Bovendien bestaat 91,1 procent van de beleggingen uit opkomende markten per juni 2025.

Vanguard ESG Global All Cap ETF

De Vanguard ESG Global All Cap UCITS ETF (USD) Accumulating volgt de FTSE Global All Cap Choice index. Deze index omvat large, mid en small cap aandelen uit zowel ontwikkelde als opkomende markten wereldwijd, gefilterd op basis van ESG-criteria. Het is een accumulerende ETF, wat betekent dat dividenden direct in het fonds worden herbelegd. De ETF belegt in 5.607 bedrijven en bevat een mix van grote, middelgrote en kleine ondernemingen. De grootste weging van de beleggingen ligt in de Verenigde Staten. Specifieke sectoren zoals tabak, wapens en kernenergie worden vermeden. De grootste posities zijn Apple, Microsoft, NVIDIA, Amazon en Alphabet. Dit fonds wordt beheerd volgens Global Equity Index Management.

Amundi MSCI Europe ESG ETF

De Amundi MSCI Europe ESG Selection UCITS ETF Acc belegt in de MSCI Europe ESG Leaders Select 5% Issuer Capped index. Dit fonds heeft ISIN-code LU1940199711. Het is een ESG ETF dat beschikbaar is in ETF-sparplannen, waaronder 15 specifieke opties. De Amundi MSCI Europe ESG Selection UCITS ETF EUR Hedged Acc, een variant, belegt in aandelen en volgt een beleggingsfocus Sociaal/Nachhaltig. De beleggingen zijn afkomstig uit de activaklasse Aandelen, gericht op Europa en sociale/omgevingscriteria. Een andere optie is de Amundi MSCI Europe ESG Broad Transition UCITS ETF EUR Hedged Acc, die de MSCI Europe ESG Broad CTB Select (EUR Hedged) index volgt. Dit fonds belegt in Europese aandelen met een sociaal en duurzaam profiel.

Voor- en nadelen van beleggen in ESG ETF's

ESG ETF's bieden zowel voordelen als nadelen voor beleggers die duurzaam willen investeren. Een belangrijke trend en selectiecriterium voor ETF's in 2026 is duurzaam beleggen via ESG-fondsen.

Voordelen van beleggen in ESG ETF's zijn:

  • ESG-gescreende fondsen en ETF’s kunnen winstgevender zijn.
  • ESG-georiënteerde ETF-sparplannen kunnen rendement bieden zonder concessies aan ESG.
  • ESG ETF's hebben als voordeel een verbeterd risicobeheer.
  • Investeren in ESG ETF's levert steun aan duurzaam kapitalisme en verantwoord ondernemen.
Nadelen om rekening mee te houden zijn:
  • ESG-ETF’s richten zich voornamelijk op het integreren en beheersen van duurzaamheidsrisico’s, in plaats van een directe positieve impact.
  • De inhoud van populaire ESG ETF's kan mogelijk rendement verlagen en de planeet niet helpen.
  • Het kiezen van duurzame ETF's vereist een kritische houding omdat ESG-criteria tussen fondsen kunnen verschillen.
  • Beleggers moeten een kritische houding aannemen ten aanzien van ESG ETF's met dezelfde term in hun naam.

ESG ETF's vergelijken met andere duurzame beleggingsopties

Duurzaam beleggen kan op verschillende manieren, niet alleen via ESG ETF's. U kunt bijvoorbeeld kiezen voor duurzame indexfondsen als alternatief voor ETF's. Ook zijn er kant-en-klare duurzame portefeuilles beschikbaar via aanbieders zoals Brand New Day en Meesman. De combinatie van Cardano ESG Transition Enhanced Index-fondsen (CARIW + CARIEM) wordt zelfs gezien als de degelijkste duurzame keuze voor particuliere beleggers. Voor het vergelijken van indexfondsen naast ETF's kunt u de FOB Vergelijker gebruiken.

Naast deze opties zijn er meer specifieke duurzame beleggingen. Meewind is een Nederlandse vermogensbeheerder die investeert in duurzame energieprojecten. Enerfip is een Frans crowdfunding-platform voor hernieuwbare energieprojecten, net als Ener2Crowd, een equity- en crowdfundingplatform voor duurzame projecten. Een crowdfunding-website biedt ook de mogelijkheid om te investeren in ondernemers in ontwikkelingslanden. Via een investeringsplatform krijgt u toegang tot private equity-fondsen gericht op klimaatoplossingen. EthicHub biedt investeerders de kans om te investeren in landbouwprojecten. Voor meer informatie over ETF's kunt u terecht op Trade.nl.

Wat is het verschil tussen ESG en SRI ETF's?

Het verschil tussen ESG en SRI ETF's ligt in de gehanteerde duurzaamheidscriteria. Duurzame ETF's zijn herkenbaar aan naamsachtervoegsels zoals ESG of SRI. ESG dient meer als een indicatieve leidraad, terwijl SRI, wat staat voor Socially Responsible Investment, werkt met strikte uitsluiting van bedrijven. SRI-ETF's volgen indexen met de strengste duurzaamheidscriteria, inclusief het uitsluiten van bedrijven met lage ratings, en hanteren duidelijk strengere investeringscriteria dan traditionele ESG-producten. Zowel ESG- als SRI-ETF's sluiten bepaalde sectoren of bedrijven uit en beide indexen passen positieve screening toe. Een SRI-ETF bevat vaak bedrijven die hoog scoren op de beste ESG-ratings, maar hun indices variëren sterk in samenstelling en methodiek.

Hoe betrouwbaar zijn ESG ratings van ETF's?

De betrouwbaarheid van ESG ratings van ETF's is complex en vraagt om een kritische blik. Duurzame indices verschillen sterk per indexprovider, wat uitgebreide studie van de methodieken vereist. Als u twee ESG ETF's met vergelijkbare namen ziet, kunt u toch grote verschillen verwachten, want duurzaamheidsindices zijn niet uniform en duurzaamheid is niet in één getal te vangen. Dit maakt het vergelijken van ESG ETF's onderling buitengewoon lastig, mede door het ontbreken van goede duurzame indices. Bovendien hebben duurzame indices nog weinig trackrecord. Aanbieders maken het moeilijker om de impact van ESG-ratings te onderscheiden van eenvoudige uitsluitingen. Een kritische houding is hierbij essentieel, hoewel ESG-scores van externe bureaus wel inzicht geven in het duurzaamheidsprofiel van een ESG ETF.

Zijn ESG ETF's geschikt voor particuliere beleggers?

ESG ETF's kunnen geschikt zijn voor particuliere beleggers, maar de besproken beleggingen zijn mogelijk niet voor iedereen passend. U moet zelf onderzoek doen om te bepalen of een ESG ETF past bij uw situatie en risicobereidheid. Dit artikel is algemeen en houdt geen rekening met uw specifieke financiële omstandigheden. De standpunten hierin zijn geen advies om beleggingen te kopen of verkopen. Win altijd juridisch en fiscaal advies in over de consequenties van een belegging. De voorbeelden van duurzame ETF's in dit artikel zijn geen aanbeveling.

Hoe beïnvloeden kosten het rendement van ESG ETF's?

Kosten beïnvloeden het rendement van beleggingen in ETF's aanzienlijk. De kosten van een ETF bepalen mede uw rendement op de lange termijn. Lagere jaarlijkse beheerkosten en kostenpercentages resulteren in een hoger nettorendement. Voor duurzame ETF's verhogen lagere kosten de netto rendementen voor beleggers. Dit kan zelfs leiden tot hogere langetermijnrendementen vergeleken met actieve duurzame fondsen. U moet daarom letten op de kostenratio's van ESG ETF's om het rendement te maximaliseren. Een hoge kostenratio kan het totale rendement sterker beïnvloeden. Ook factoren zoals tracking difference, replicatiemethode, belastingstructuur en inkomsten uit securities lending beïnvloeden het nettorendement.