Wat is forfaitair rendement en hoe werkt het in Box 3?

Wat betekent forfaitair rendement in de Nederlandse belastingwetgeving?

Forfaitair rendement is een door de Nederlandse Belastingdienst vastgesteld percentage dat dient als basis voor de belastingheffing in box 3. Dit veronderstelde rendement staat ook bekend als fictief rendement. Het is een vastgesteld percentage dat de Belastingdienst hanteert voor de vermogensbelasting, waarbij de Nederlandse overheid de percentages vaststelt. De Hoge Raad heeft bovendien bepaald dat dit rendement zo dicht mogelijk bij het werkelijke rendement moet aansluiten.Tot 2028 gebruikt de Belastingdienst de meest voordelige berekening tussen forfaitair en werkelijk rendement voor de belastingplichtige. De belasting over het forfaitair rendement in box 3 bedraagt in 2025 36%. Voor schulden in box 3 is het rendementspercentage per 2024 vastgesteld op 2,61 procent. Op banktegoeden geldt per 1 januari 2025 een forfaitair rendement van 1,44 procent. Het forfaitair rendement op beleggingen wordt voor 2024 verwacht op 7,0 procent. Voor overig vermogen in box 3 is het rendement in 2025 vastgesteld op 5,88%.

Hoe berekent de Belastingdienst het forfaitair rendement?

De Belastingdienst berekent de box 3-belasting op basis van een verondersteld rendement, genaamd het forfaitaire rendement. Dit houdt in dat de Belastingdienst een aanname maakt over het rendement dat u behaalt. Het fictieve rendement waarmee de Belastingdienst rekent, is een vast percentage dat jaarlijks wordt aangepast, zoals de Rijksoverheid aangeeft. Dit rendement ligt bovendien dichter bij het werkelijke rendement, ook dit wordt jaarlijks aangepast. Voor de berekening van het forfaitair rendement op schulden in box 3 wordt 2,70% van de waarde van de schulden afgetrokken. Hierdoor hanteert de Belastingdienst een negatief rendement voor schulden. Volgens de Belastingdienst passen zij altijd de voor de belastingplichtige voordeligste berekening toe, ofwel het fictief of het werkelijk rendement. Zij moeten uitgaan van het werkelijk rendement als dit lager is dan het fictief rendement. De Belastingdienst rekent dus altijd met het meest voordelige rendement voor u als belastingplichtige.

Welke forfaitaire rendementen gelden voor verschillende jaren en vermogenscategorieën?

De Belastingdienst hanteert verschillende forfaitaire rendementen voor vermogenscategorieën, die per jaar wisselen. Deze rendementen worden gebruikt voor de berekening van het inkomen in box 3. Er zijn drie hoofdcategorieën: banktegoeden (zoals spaargeld), overige bezittingen (zoals beleggingen en vastgoed) en schulden. Elk van deze categorieën heeft een eigen verondersteld rendement. Een overzicht van de forfaitaire rendementen, zoals gepubliceerd door de Belastingdienst, ziet u hieronder. Jaar Vermogenscategorie Forfaitair Rendement Status 2023 Banktegoeden 0,36% Definitief 2023 Overige bezittingen 6,17% Definitief 2023 Schulden 2,46% Definitief 2024 Banktegoeden 2,01% Voorlopig 2024 Overige bezittingen 6,04% Voorlopig 2024 Schulden 2,47% Voorlopig 2025 Banktegoeden 1,35% Voorlopig 2025 Overige bezittingen 5,88% Voorlopig 2025 Schulden 2,64% Voorlopig 2026 Banktegoeden 1,35% Voorlopig 2026 Overige bezittingen 6,00% Voorlopig 2026 Schulden 2,64% Voorlopig De rendementen voor toekomstige jaren (vanaf 2024) zijn voorlopig. Deze percentages worden pas definitief vastgesteld na afloop van het betreffende jaar. Voor de categorie 'Schulden' hanteert de Belastingdienst een forfaitair rendement dat wordt afgetrokken van de grondslag voor box 3, wat neerkomt op een veronderstelde rente die u betaalt over uw schulden. Zoals de Belastingdienst publiceert , biedt dit overzicht helderheid over de veronderstelde rendementen per vermogenscategorie. Een belegger die bijvoorbeeld vastgoed als overige bezittingen aanhield in 2025, ziet een voorlopig forfaitair rendement van 5,88% op zijn belastingaangifte voor dat jaar.

Wat zijn de verschillen tussen forfaitair rendement en werkelijk rendement?

Forfaitair rendement is een verondersteld rendement dat de Belastingdienst hanteert, terwijl werkelijk rendement een berekening is op basis van uw echte financiële cijfers. Dit werkelijk rendement is niet langer een vast percentage, maar een dynamische berekening. Het werkelijk rendement wordt berekend inclusief ongerealiseerde waardemutaties van vermogen. Daarbij worden ook ongerealiseerde waardemutaties van uw vermogen meegenomen. Zelfs ongerealiseerde waardemutaties van het vermogen, zoals bij aandelen, vallen onder deze berekening. U dient dit werkelijke rendement op te geven voor uw totale vermogen, zoals de Rijksoverheid aangeeft . De Belastingdienst vergelijkt het werkelijk rendement met het fictieve rendement. Dit helpt bepalen of het zinvol is om uw werkelijke rendement door te geven, zo stelt de Belastingdienst . Als u kunt aantonen dat uw werkelijke rendement lager uitvalt dan het forfaitaire rendement, kan dit leiden tot een aanpassing van uw belastingaanslag. De Consumentenbond wijst erop dat een belangrijk verschil is dat het werkelijk rendement geen rekening houdt met de vrijstelling, wat afwijkt van de huidige methode.

Hoe beïnvloedt het forfaitair rendement jouw belastingaangifte en -druk?

Het forfaitair rendement, ook wel fictief rendement genoemd, is de verwachte winst die de Belastingdienst toekent aan uw vermogen in box 3. Dit rendement vormt de basis voor de belastingberekening over uw vermogen en wordt vastgesteld op basis van de rendementsgrondslag aan het begin van het jaar. De invloed op uw belastingdruk hangt af van de samenstelling van uw vermogen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende vermogenscategorieën, elk met een eigen forfaitair rendement. Zo zijn de percentages voor spaargeld en schulden (die de belastingdruk verlagen) doorgaans lager dan die voor beleggingen en overige bezittingen. Voor het belastingjaar 2024 gelden bijvoorbeeld de volgende voorlopige percentages: Spaargeld: Het forfaitair rendement voor spaargeld is gekoppeld aan de gemiddelde spaarrente en bedraagt voor 2024 een geschat percentage van 1,03%. Historisch gezien was dit percentage in eerdere jaren, zoals 2021 en 2022, zelfs rond de 0,01%. Overige bezittingen (zoals beleggingen): Hiervoor geldt een aanzienlijk hoger forfaitair rendement, dat voor 2024 is vastgesteld op 6,04%. Schulden: Schulden boven de drempel van €3.700 in box 3 kunnen uw belastingdruk verlagen. Voor 2024 is hiervoor een negatief forfaitair rendement van -2,61% vastgesteld, wat betekent dat dit bedrag van uw rendementsgrondslag wordt afgetrokken. De tarieven voor een volgend jaar, zoals 2025, zijn vaak nog prognoses en kunnen afwijken. Voor 2025 wordt momenteel bijvoorbeeld een forfaitair rendement van circa 1,44% voor spaargeld en ongeveer 6,04% voor overige bezittingen verwacht.

Welke veranderingen brengt het nieuwe Box 3 regime voor het forfaitair rendement?

Het nieuwe Box 3 regime, genaamd de Wet werkelijk rendement box 3, brengt belangrijke veranderingen voor het forfaitair rendement. Het nieuwe stelsel doet de forfaitaire vaststelling van het inkomen uit sparen en beleggen vervallen. Vanaf 1 januari 2028 beoogt deze wet de belastingheffing te baseren op het werkelijk behaalde rendement, inclusief kostenaftrek. De nieuwe regeling wordt ook daadwerkelijk per 1 januari 2028 ingevoerd. De kern van deze wijziging is dat het nieuwe box 3-systeem in de basis een vermogensaanwasregime hanteert. Dit betekent dat het totale werkelijke rendement wordt belast, zowel de directe inkomsten als de waardeontwikkeling van uw vermogen. Waar in 2026 het berekende forfaitaire rendement in box 3 nog tegen 36% wordt belast, geldt dit percentage ook voor het rendement onder het nieuwe stelsel.

Hoe kun je belastingoptimalisatie toepassen binnen het forfaitair rendement kader?

Belastingoptimalisatie binnen het forfaitair rendement kader is mogelijk. Volgens de Rijksoverheid kunt u de belastingdruk verlagen via de tegenbewijsregeling . Dit betekent dat u, zoals de Belastingdienst aangeeft, uw werkelijke rendement doorgeeft. Het doel hiervan is om uw fiscale positie te optimaliseren en niet meer belasting te betalen dan noodzakelijk is. Dit draagt bij aan een gezondere financiële huishouding. Stel, u heeft een jaar met lage rendementen op uw beleggingen of spaargeld; dan zorgt deze aanpak ervoor dat u alleen belasting betaalt over wat u daadwerkelijk verdient. Beleggers kunnen ook fiscaal optimaliseren door belastingefficiënt te beleggen. Dit vraagt om correct gebruik van fiscale voordelen, zoals belastingwrappers, en het vermijden van fiscale fouten. Gerichte belastingplanning binnen uw financiële planning maximaliseert de netto rendementen van uw beleggingsportefeuille. Belastingoptimalisatie gebruikt in essentie belastingverlaging en kan ook helpen de belasting over spaargeld te verminderen.

Rabobank beleggen rendement: wat betekent het voor jouw forfaitair rendement?

Het forfaitair rendement voor beleggingen betekent dat de Belastingdienst in 2026 een verondersteld rendement van 6,0% hanteert voor deze categorie. Dit veronderstelde rendement is de basis voor uw belastingheffing in box 3, ongeacht uw werkelijke beleggingsresultaten. De Belastingdienst kijkt hiervoor niet naar uw daadwerkelijke winst of verlies, maar naar een vast percentage. Uw box 3-vermogen wordt gesplitst in categorieën, zoals bank- en spaartegoeden, beleggingen en schulden. Het belastbare rendement is de optelsom van de forfaitaire rendementen van deze vermogenscategorieën. Dit rendementspercentage wordt berekend als het totale forfaitair rendement gedeeld door de rendementsgrondslag vóór aftrek van het heffingsvrije vermogen. De Belastingdienst gebruikt dit fictieve rendement ook voor de veronderstelde opbrengst van spaargeld en bijvoorbeeld een tweede woning. Mocht u het werkelijke rendement van uw beleggingen willen opgeven, dan heeft u hiervoor een overzicht van uw beleggingen bij Rabobank nodig.

Brand New Day rendement en de impact op forfaitair rendement in Box 3

Brand New Day pensioenbeleggingen vallen buiten het forfaitair rendement van Box 3. Pensioenbeleggen is namelijk vrijgesteld van vermogensbelasting tijdens zowel de opbouw- als de uitkeringsfase. Dit biedt een fiscaal voordeel, omdat u geen belasting betaalt over het veronderstelde rendement in Box 3. Sterker nog, pensioenbeleggingen via Brand New Day kunnen bijna vier keer zoveel opbrengst genereren als gewoon beleggen in dezelfde fondsen. Zonder zo'n vrijstelling zou uw vermogen in Box 3 belast worden op basis van een forfaitair rendement. Dit rendement, dat jaarlijks stijgt ondanks vaak lage werkelijke rendementen, werd voor beleggingen in 2024 op 7,0 procent vastgesteld en voor overig bezit in 2025 op 6 procent. De Belastingdienst berekent dit met percentages voor banktegoeden, overige bezittingen en schulden. Over dit rendement gold in 2023 een belastingpercentage van 32%, wat tot extra kosten kan leiden. Tot en met 2023 kon het forfaitair rendement ook belastingvoordeel opleveren. Bovendien stelt de Belastingdienst het forfaitair rendement op nul als de berekening negatief uitvalt.

Beleggen bonus en de relatie met forfaitair rendement en belastingplanning

Beleggingsbonussen zijn een aantrekkelijke stimulans, maar ze hebben een directe relatie met uw forfaitair rendement en belastingplanning in Box 3. Wanneer u vanuit privé belegt, valt dit vermogen onder de belastinggrondslag van het forfaitair rendement. Een bonus, zoals een stortingsbonus die een vast bedrag toevoegt aan uw initiële inleg, verhoogt simpelweg uw totale vermogen. Denk aan een starter die een beleggingsrekening opent: Centraal Beheer biedt bijvoorbeeld nieuwe beleggers een bonus van €65, of zelfs een welkomstcadeau van €125 bij het openen van een rekening. Verschillende aanbieders van 'laten beleggen' diensten bieden ook een bonus van €65 aan bij het openen van een rekening; dit kan een actiebijdrage zijn of gelden bij het openen van een gratis rekening. Soms is dit al mogelijk bij een minimale inleg van €0,01. Een voorbeeld hiervan is de startbonus van €65 via BeleggenVoorPensioen. Hoewel deze extraatjes direct aantrekkelijk zijn, is het belangrijk te beseffen dat ze de grondslag voor uw forfaitair rendement verhogen. Dit betekent dat een bonus, hoewel gratis, de belasting over uw veronderstelde rendement kan beïnvloeden.

Veelgestelde vragen over forfaitair rendement in Box 3

Veelgestelde vragen