Welke soorten obligaties bestaan er en wat zijn hun kenmerken?

Er bestaan diverse soorten obligaties, elk met eigen kenmerken en een unieke rendement-risicoverhouding. Deze obligatietypen verschillen in de uitgever en de manier waarop rente wordt betaald:

• Staatsobligaties, supranationale obligaties en bedrijfsobligaties zijn veelvoorkomende typen.
• Bedrijfsobligaties verplichten de uitgevende partij tot terugbetaling en rentebetalingen.
• Gemeentelijke obligaties kunnen belastingvrije rente-inkomsten bieden, vooral voor beleggers in hogere belastingschijven.
• Zero-coupon obligaties keren geen periodieke rente uit, terwijl inflatiegeïndexeerde obligaties beschermen tegen inflatie.
• Speciale varianten omvatten onder meer converteerbare obligaties, die omgezet kunnen worden in aandelen, en variabele rente-obligaties.
• Ook zijn er eeuwig lopende of perpetuele obligaties zonder vaste einddatum, en subordinale of achtergestelde obligaties.
• Individuele obligaties geven u precies inzicht in hun kenmerken, zoals de looptijd.
• De meeste obligaties bieden ofwel een vaste, ofwel een variabele rente gedurende hun looptijd.

Speciale vormen van obligaties brengen individuele kansen en risico’s met zich mee.

Hoe verdienen beleggers geld met obligaties?

Beleggers verdienen op verschillende manieren geld met obligaties. Ten eerste genereren obligaties inkomsten door periodieke rentebetalingen, ook wel coupons genoemd. Veel beleggers bezitten obligaties specifiek om deze inkomsten te ontvangen en zo hun portefeuille te stabiliseren. Het is een directe vorm van rendement.Een andere manier om geld te verdienen is via kapitaalgroei. Beleggers kunnen obligaties met winst verkopen als de prijs stijgt. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer de marktrente daalt; beleggers zijn dan bereid meer te betalen voor een obligatie met een vast, hoger rendement. Hoewel obligaties normaal gesproken in portefeuilles worden opgenomen als veilige havens met minimale volatiliteit, kunnen beleggers hun obligaties ook verkopen. Dit kan leiden tot een daling van obligatieprijzen en een stijging van het rendement. Soms trekken beleggers de allocatie naar obligaties echter in twijfel vanwege onzekerheid over rendementen en risico’s.

Wat zijn de voordelen en risico’s van beleggen in obligaties?

Beleggen in obligaties biedt duidelijke voordelen, maar kent ook specifieke risico’s. U kiest hiermee voor een lager risico op verlies en een stabieler rendement dan bij aandelen. Obligaties worden algemeen als veiliger dan aandelen beschouwd. Ze bieden zekerheid door de stabiliteit van de rente en helpen uw totale beleggingsrisico te beperken. Ze zorgen voor een diversificatie-effect in een aandelenportefeuille en leveren een aantrekkelijk, vast inkomen. Dit maakt obligaties een goede aanvulling voor betere risicospreiding. Toch zijn er nadelen. Obligaties bieden doorgaans een lager rendement dan aandelen, vooral op korte termijn. Een belangrijk risico is de mogelijkheid op wanbetaling door de uitgever, zeker bij partijen met een lagere kredietwaardigheid. De relatieve veiligheid van een obligatie hangt dus sterk af van wie de obligatie uitgeeft.

Hoe verschillen obligaties van andere beleggingsvormen zoals aandelen?

Obligaties en aandelen zijn beide traditionele beleggingsvormen, maar verschillen fundamenteel in risico en rendement. Waar aandelen de kans bieden op hogere winsten, bieden obligaties vooral stabiliteit. Obligaties hebben lagere koersschommelingen en worden als minder risicovol beschouwd. Ze bieden betrouwbaardere en stabielere opbrengsten door hun vaste jaarlijkse inkomsten. Aandelen zijn daarentegen volatieler en bieden geen vaste inkomsten, maar wel de potentie voor grotere kapitaalgroei. Een gepensioneerde die een vast inkomen nodig heeft, kiest eerder voor obligaties. Obligaties zijn een veiligere beleggingsvorm en vormen een veilig alternatief binnen beleggen, al leveren ze een lager rendement dan aandelen.

Hoe koop en verkoop je obligaties in Nederland?

Obligaties kopen in Nederland kan op verschillende manieren. Particuliere beleggers kopen staatsobligaties niet rechtstreeks op de beurs. U heeft de keuze uit talloze brokers en ook via sommige banken, zoals Rabobank, kunt u staatsobligaties aanschaffen. Houd er rekening mee dat de meeste Nederlandse banken alleen Nederlandse staatsobligaties aanbieden, terwijl internationale brokers obligaties uit allerlei landen beschikbaar stellen.

Platforms zoals DEGIRO maken beleggen in obligaties toegankelijk voor iedereen. Daar krijgt u toegang tot obligaties die op zes grote Europese beurzen verhandeld worden, inclusief bedrijfs- of staatsobligaties. Voor een transactie via DEGIRO betaalt u €2 commissie plus €1 handlingskosten. Het verkopen van obligaties is ook mogelijk: een staatsobligatie kunt u tussentijds verkopen tegen de koers van dat moment. De meeste obligaties zijn bovendien via het DEGIRO platform vóór de vervaldatum te verkopen.

Welke invloed hebben rente en marktomstandigheden op de waarde van obligaties?

De waarde van obligaties wordt sterk beïnvloed door rente en marktomstandigheden. Wanneer de marktrente stijgt, daalt de waarde van reeds uitgegeven obligaties. Dit komt doordat nieuwe obligaties een hogere couponrente bieden, waardoor bestaande obligaties met een lagere couponrente minder aantrekkelijk worden. De koers van de bestaande obligatie daalt dan, waardoor het effectieve rendement voor nieuwe kopers stijgt totdat het weer concurrerend is met de nieuwe marktrente.

Omgekeerd geldt: als de marktrente daalt, stijgt de waarde van een obligatie. Bestaande obligaties met een hogere couponrente worden dan aantrekkelijker. Veranderingen in rentetarieven beïnvloeden zowel de marktwaarde als het rendement van obligaties. Een obligatiekoers ligt onder de nominale waarde wanneer de actuele marktrente hoger is dan de couponrente van de obligatie. De uiteindelijke kosten en opbrengsten van een obligatie worden bepaald door de nominale waarde, de couponrente en de geldende marktrente.

Veelgestelde vragen over obligaties

Wat gebeurt er bij het aflossen van een obligatie?

Bij het aflossen van een obligatie krijgt u als belegger uw hoofdsom terug. De uitgever, zoals een overheid of bedrijf, is verplicht om de lening terug te betalen aan het einde van de looptijd. Meestal gebeurt dit via een ‘bullet’ aflossing, waarbij de volledige hoofdsom in één keer wordt terugbetaald. Andere opties zijn annuïtaire aflossing, met vaste periodieke betalingen van rente en aflossing. Ook bestaat lineaire aflossing, die de schuld en rentebetalingen geleidelijk vermindert. De emittenten betalen de obligaties terug tegen hun nominale waarde.

Hoe wordt de rente (coupon) van een obligatie bepaald?

De rente, of coupon, van een obligatie staat vast bij de uitgifte. Deze rente-uitkering blijft meestal gelijk gedurende de volledige looptijd van de obligatie. Alleen variabele coupons of bijzondere voorwaarden kunnen dit aanpassen. De couponrente is de vaste rente die een belegger ontvangt op een obligatie, en geeft alleen de vaste rente-uitkering weer. De uitgever keert deze belangrijke en beloofde vergoeding periodiek uit, vaak jaarlijks of halfjaarlijks. Bij een obligatie met een nominale waarde van €1.000 en een couponrente van 3,5% ontvangt de belegger jaarlijks €35 aan rente. Beleggers verdienen hiermee directe inkomsten zonder de obligatie te verkopen. Ook geeft het inzicht in het uitgevende bedrijf. De hoogte van de couponrente is cruciaal voor de aantrekkelijkheid en daarmee de waarde van de obligatie op de markt.

Wat is het verschil tussen staatsobligaties en bedrijfsobligaties?

Het verschil tussen staatsobligaties en bedrijfsobligaties is groot. Staatsobligaties worden uitgegeven door overheden. Bedrijfsobligaties komen van bedrijven die kapitaal willen aantrekken. Dit maakt het risico van bedrijfsobligaties veel hoger dan dat van staatsobligaties. Bedrijven kunnen namelijk in gebreke blijven met rente- of hoofdsomterugbetalingen. Daardoor bieden bedrijfsobligaties meestal een hogere rente dan staatsobligaties. Risicomatig gezien liggen bedrijfsobligaties tussen staatsobligaties en aandelen in.

Obligaties versus studieschuld aflossen of beleggen: wat is slimmer?

De slimste keuze tussen studieschuld aflossen of beleggen, zoals in obligaties, hangt af van uw persoonlijke situatie. Heeft u extra geld beschikbaar, dan kunt u dit gebruiken voor extra aflossing van uw studieschuld of investeren in bijvoorbeeld een indexfonds.

Versneld aflossen van studieschuld kan verstandig zijn, zeker omdat de rente niet altijd laag blijft en mogelijk hoger wordt bij een volgende vaststelling. Dit vermindert ook de mentale last van een schuld en geeft meer financiële controle. Aan de andere kant, als de rente op uw studieschuld laag is, of zelfs nul, dan is er minder noodzaak om versneld af te lossen. In zo’n geval kunt u ervoor kiezen om het geld voorlopig te sparen of te beleggen, bijvoorbeeld in obligaties, vooral als de rente op uw spaargeld veel hoger is dan die van uw studieschuld. In uitzonderlijke gevallen kunt u zelfs blijven beleggen terwijl de studieschuld nog bestaat.

Zakelijk vastgoed financieren: wanneer zijn obligaties een optie?

Obligaties kunnen een optie zijn voor het financieren van zakelijk vastgoed wanneer u investeert in vastgoed. Volgens de AFM kunt u hiervoor een obligatie aankopen. Dit betekent dat u, als belegger, geld uitleent aan een bedrijf of overheid die een vastgoedproject uitvoert.

Zakelijke vastgoedfinancieringen worden vaak door de eigenaar of gebruiker van het vastgoed gefinancierd. Denk bijvoorbeeld aan een ondernemer die een winkelpand wil aankopen; dit type vastgoed wordt via gespecialiseerde platforms bediend. Voor zo’n onderneming kan een vastgoedobligatie een manier zijn om kapitaal aan te trekken. Dit financiële instrument is namelijk een schuldbewijs van overheden of bedrijven en vormt een vordering op de onderneming die de obligaties uitgeeft.

Aandelen kopen of obligaties: wat past beter bij jouw beleggingsdoelen?

De keuze tussen aandelen en obligaties hangt af van uw beleggingsdoelen en risicobereidheid. Met een obligatie leent u geld uit aan een bedrijf of overheid en ontvangt u rente. U wordt hiermee geen mede-eigenaar. Bij een aandeel is dat anders: een aandeel is een eigendomsbewijs van een bedrijf. Daarmee wordt u voor een klein deel mede-eigenaar.

Een obligatiebelegger ontvangt doorgaans rente en krijgt de inleg aan het einde van de looptijd terug. Dit financiële instrument heeft meestal een einddatum. Aandeelhouders profiteren van dividenduitkeringen en koersstijgingen. De waarde van aandelen is direct gevoelig voor economische ontwikkelingen, bedrijfsresultaten en marktsentiment. Voor wie stabiliteit en vaste inkomsten zoekt, zijn obligaties vaak een betere keuze. Stel, u spaart voor de studie van uw kind over vijftien jaar; dan kan de voorspelbaarheid van obligaties rust geven. Zoekt u hoger rendement en accepteert u meer risico, dan passen aandelen mogelijk beter bij u. Obligaties worden vooral uitgegeven door overheden en bedrijven, zoals staatsobligaties of bedrijfsobligaties.