Hoe berekent de Belastingdienst het forfaitair rendement voor verschillende vermogenscategorieën?
De Belastingdienst berekent het fictief rendement Box 3 door uw vermogen in drie categorieën te verdelen. Elke categorie heeft een eigen, vastgesteld rendementspercentage. Deze aanpak is een vereenvoudiging, omdat het werkelijke rendement lastig te bepalen is.
U deelt uw vermogen op in spaargeld, beleggingen en schulden. De Belastingdienst stelt voor elk van deze categorieën jaarlijks een percentage vast. Dit percentage probeert de gemiddelde opbrengst van die specifieke vermogenssoort te benaderen.
| Categorie |
Fictief Rendement 2024 |
| Spaargeld |
1,03% |
| Beleggingen en overige bezittingen |
6,04% |
| Schulden |
2,47% |
De percentages voor toekomstige jaren, zoals 2025 en 2026, zijn vaak nog voorlopig. De definitieve percentages voor banktegoeden en schulden van 2025 worden bijvoorbeeld pas begin 2026 bekend. Voor beleggingen en overig vermogen is het voorlopige rendement voor 2025 5,88%, en voor 2026 zelfs 7,78%.
Welke veranderingen in het fictief rendement en Box 3 regels gelden vanaf 2024 en 2025?
Voor 2024 en 2025 blijven de Box 3 regels gebaseerd op fictief rendement, maar u ziet wel veranderingen. Het veronderstelde fictief rendement stijgt vanaf 2025. Dit betekent een hogere belastinggrondslag, ongeacht wat u werkelijk verdiende. Het belastingtarief blijft 36 procent. Definitieve percentages voor banktegoeden en schulden van 2025 komen pas begin 2026.
De overgang naar belasting op werkelijk rendement is uitgesteld. Dit nieuwe stelsel staat nu gepland voor 2027 of 2028. Tot die tijd mag u aantonen dat uw daadwerkelijke rendement lager was dan het forfaitaire rendement. Dit kan uw belastingdruk verlagen.
Hoe kun je zelf het fictief rendement en de Box 3 belasting berekenen?
U berekent uw Box 3 belasting zelf door uw vermogen te categoriseren en daar het fictief rendement op toe te passen. Hier leest u hoe u dit doet:
- Verzamel al uw spaargeld, beleggingen en schulden per 1 januari.
- Trek van uw totale bezittingen min schulden het heffingsvrije vermogen van €57.000 af.
- Dit is uw belastbare grondslag.
- De Belastingdienst verdeelt deze grondslag proportioneel over uw vermogenstypes en past vaste rendementspercentages toe.
- Dit levert uw totale fictief rendement Box 3 op.
- Over dit rendement betaalt u 36 procent belasting (voor 2024 en 2025).
Een rekenvoorbeeld: Bij een belastbare grondslag van €100.000 (70% spaargeld, 30% beleggingen), is uw totale fictief rendement €2.533. Dit komt van €721 voor spaargeld en €1.812 voor beleggingen. U betaalt hierover 36% belasting, wat neerkomt op €911,88.
Wat zijn de gevolgen van het fictief rendement voor specifieke vermogenssoorten zoals spaargeld, beleggingen en vastgoed?
Het fictief rendement in Box 3 heeft verschillende gevolgen voor uw vermogen, afhankelijk van het type. De Belastingdienst hanteert hierbij aparte percentages:
- Spaargeld: Het fictief rendement is vaak hoger dan de rente die u ontvangt, wat leidt tot belasting op niet-behaald rendement.
- Beleggingen: Hiervoor geldt een hoger fictief rendement, zoals 6,04% voor 2024.
- Vastgoed: Een tweede woning valt onder ‘overige bezittingen’ en heeft hetzelfde fictieve rendement als beleggingen.
- Schulden: Deze verlagen uw belastbare vermogen, en u mag een fictief rendement op schulden aftrekken.
U kunt aantonen dat uw werkelijke rendement lager was dan het fictieve. Dit verlaagt uw belastingdruk, vooral bij spaargeld.
Hoe vergelijken verschillende financiële instellingen en brokers hun advies over optimalisatie van Box 3 belasting?
Financiële instellingen en brokers bieden verschillend advies over optimalisatie van het fictief rendement in Box 3. Grote banken en online brokers richten zich vaak op beleggingsproducten en geven toegang tot markten. Ze bieden soms ook professioneel advies, maar grote banken zijn niet altijd de voordeligste. Brokers zonder beheerkosten verdienen meestal aan transacties, wat een belangenconflict kan veroorzaken.
Voor complexere situaties zoekt u fiscale adviseurs of notarissen. Zij bieden diepgaand, persoonlijk advies over het herschikken van bezittingen. Ook adviseren zij over de optimale verdeling van vermogen tussen fiscale partners. Dit leverde in 2017 al een besparing op van €2.154. Kies altijd een adviseur die past bij uw persoonlijke situatie en doelen.
Veelgestelde vragen over fictief rendement en Box 3
Wat is het verschil tussen werkelijk en fictief rendement in Box 3?
Het fictief rendement Box 3 is een geschat rendement dat de Belastingdienst jaarlijks vaststelt voor verschillende vermogenscategorieën. Werkelijk rendement is daarentegen wat u echt verdiende of verloor op uw vermogen. Dit werkelijke rendement omvat rente, dividend en huur. Ook alle waardeveranderingen van uw bezittingen, inclusief ongerealiseerde winsten of verliezen, tellen mee. De berekening van dit rendement houdt geen rekening met kosten. Ook heffingsvrij vermogen of verliesverrekening uit andere jaren tellen niet mee. Als uw werkelijke rendement lager is dan het fictieve, mag u dit aan de Belastingdienst doorgeven. Vanaf 2026 verschuift de wetgeving naar een heffing op uw daadwerkelijk behaalde rendement.
Hoe werkt de heffing over het fictief rendement praktisch?
De Belastingdienst berekent uw fictief rendement Box 3 over het vermogen dat boven de vrijstelling uitkomt. Ze kijken hiervoor naar uw bezittingen op 1 januari van het belastingjaar. Voor 2024 is het heffingsvrij vermogen €57.000. Vervolgens past de Belastingdienst verschillende percentages toe voor spaargeld en beleggingen. U betaalt dan 36% belasting over bijvoorbeeld 6,04% fictief rendement voor beleggingen. Als uw werkelijke rendement lager was, kunt u dit aangeven. Maar was het hoger, dan betaalt u toch belasting over het vastgestelde fictieve rendement.
Welke impact hebben voorlopige aanslagen op mijn Box 3 belasting?
Voorlopige aanslagen Box 3 zijn schattingen van uw belasting die de Belastingdienst vooraf oplegt. Deze aanslagen zijn niet definitief en kunnen nog wijzigen. De Belastingdienst baseert ze op het fictief rendement Box 3 van uw vermogen. U ontvangt zo’n voorlopige aanslag vaak rond de jaarwisseling. Controleer de voorlopige aanslag zorgvuldig en pas deze aan als uw situatie verandert. Dit voorkomt verrassingen en onnodige belastingrente bij de definitieve aanslag. Bijvoorbeeld, voorlopige aanslagen voor spaarders over 2023 waren vaak te laag, wat later leidde tot bijbetalen.
Hoe kan ik mijn belastingdruk in Box 3 verlagen met het huidige fictief rendement?
Om uw belastingdruk in Box 3 te verlagen, moet uw werkelijke rendement lager zijn dan het fictief rendement Box 3. U toont dit lagere rendement aan bij de Belastingdienst. Vanaf 2026 betaalt u minder belasting als uw rendement lager uitvalt. Dien hiervoor een verzoek tot verlaging van de aanslag Box 3 in. Gebruik het formulier ‘Opgaaf werkelijke rendement’ om uw situatie te onderbouwen. De Belastingdienst vermindert dan de aanslag tot heffing over uw daadwerkelijke rendement. Dit kan u een teruggave opleveren als u te veel betaalde.
Giro beleggen en de invloed van fictief rendement op jouw beleggingen
De Belastingdienst berekent voor uw giro beleggingen een fictief rendement Box 3. Dit gebeurt met een vast percentage, ongeacht uw werkelijke winst of verlies. Veel banken en platforms bieden u de mogelijkheid om via Giro te beleggen in diverse opties. Het percentage, zoals 6,04% voor beleggingen in 2024, kan onrealistisch zijn.
Uw werkelijke rendement wordt vaak verkleind door kosten. Lage kosten vergroten juist de kans op een mooier rendement. Beleggen via bijvoorbeeld DeGiro brengt altijd risico met zich mee. Hierbij kunt u uw inleg verliezen. Zo betaalt u belasting over een verondersteld rendement, zelfs als uw beleggingen minder opbrengen of verlies lijden.
ASML aandelen kopen: wat betekent het fictief rendement voor deze investering?
Wanneer u ASML aandelen kopen, betaalt u in Box 3 belasting over een fictief rendement, niet over uw werkelijke winst. Dit betekent dat de Belastingdienst een vast percentage hanteert. Voor beleggingen is dit in 2025 bijvoorbeeld 5,88%.
ASML aandelen behalen vaak een hoog rendement. In 2023 was dit bijvoorbeeld 36%. Toch betaalt u dan alleen belasting over het fictieve rendement van 5,88%. Lijdt u verlies, dan betaalt u ook over die 5,88% belasting. Veel analisten geven momenteel een koopadvies voor ASML.
