Wat is overdrachtsbelasting en wanneer geldt deze bij vastgoed-BV’s?

Overdrachtsbelasting is een belasting die wordt geheven op de verkrijging van onroerende zaken, ook bij een besloten vennootschap (BV). Deze belasting kan van toepassing zijn op de aandelenoverdracht van een vastgoed-BV, vooral als de activa voornamelijk uit vastgoed bestaan. Overdrachtsbelasting voor een BV of NV kent andere regels en tarieven dan voor particulieren.

De wetgeving omtrent overdrachtsbelasting voor vastgoed in een BV wordt aangepast per 1 januari 2025. Vanaf dat moment bedraagt de overdrachtsbelasting op vastgoed in een BV 4%. Hierop is een uitzondering mogelijk als het vastgoed voor ten minste 90% wordt gebruikt voor belaste BTW-activiteiten.

Een woningkoper of belegger die aandelen in onroerend goed exploiterende BV's verwerft, moet de mogelijkheden en risico's van overdrachtsbelasting overwegen. Zelfs bij het omzetten van een eenmanszaak of VOF naar een BV kan overdrachtsbelasting van toepassing zijn als er vastgoed bij betrokken is. Momenteel kan de overdracht van vastgoed dat in een BV is opgenomen leiden tot het achterwege blijven van heffing van overdrachtsbelasting en omzetbelasting.

Wat kost beleggen je per jaar?

Sleep de schuifregelaars, de ranglijst herberekent de geschatte jaarlijkse transactiekosten live.

Goedkoopste optie BUX Zero · €0,00 / jaar
Geschatte jaarlijkse transactiekosten
BUX Zero Goedkoopst
€0,00
Trade Republic Beleggen
€12,00 Naar broker →
Interactive Brokers
€15,00
DEGIRO
€24,00

Wanneer is sprake van een vastgoed-BV volgens de wet?

Een vastgoed-BV wordt wettelijk gekenmerkt als een onroerendezaakrechtspersoon. In 2024 gold dat een BV als vastgoed-BV werd gezien wanneer het vastgoed meer dan 50% van de activa vertegenwoordigde. Dit betekent dat de activa van de vennootschap voornamelijk uit onroerend goed bestaan. De aandelen in zo'n BV worden dan aangemerkt als fictieve onroerende zaken.

Bij de aankoop van aandelen in een dergelijke vastgoed-BV kan overdrachtsbelasting verschuldigd zijn. De wet kijkt hierbij naar de aard van de bezittingen van de vennootschap. Het is dus de samenstelling van de bezittingen die bepaalt of een BV als vastgoed-BV kwalificeert voor de overdrachtsbelasting.

Voorwaarden voor vrijstelling van overdrachtsbelasting bij aandelenoverdracht

De vrijstelling van overdrachtsbelasting bij aandelenoverdracht is mogelijk onder specifieke voorwaarden. Deze fiscale vrijstellingen zijn van toepassing bij de verkrijging van aandelen, mits aan bepaalde eisen wordt voldaan. Zo kan een vrijstelling gelden bij een aandelenbelang van 5% of meer in binnenlandse situaties. Ook bij bedrijfsovernames, fusies of herstructureringen zonder eigendomswijziging zijn er mogelijkheden voor vrijstelling. De details over de materiële ondernemingseis, aandeelhouderscriteria en recente jurisprudentie worden verderop toegelicht.

De materiële ondernemingseis en het vastgoed

De materiële ondernemingseis bij vastgoed houdt in dat u meer doet dan alleen normaal vermogensbeheer. U moet arbeid verrichten die een hoger rendement oplevert dan een belegger normaal zou behalen. Denk hierbij aan het bepalen van huurprijzen, opstellen van contracten, onderhoud beoordelen of zelfs projecten ontwikkelen. De 'rendement-plus-eis' is hierbij doorslaggevend voor de beoordeling. Echter, de simpele exploitatie van onroerende zaken vraagt op zichzelf niet meer arbeid dan normaal vermogensbeheer. De beoordeling richt zich alleen op de exploitatie, niet op eerdere activiteiten zoals verbouwingen. Het voldoen aan deze eis kan grote verschillen in fiscale behandeling veroorzaken. De Hoge Raad heeft hierover arresten gewezen, maar zonder harde richtsnoeren.

Belangrijke aandeelhouders- en familieoverdrachtcriteria

Een aandeelhouder in een familiebedrijf mag aandelen verkopen, maar bij overdracht, zeker binnen families, gelden specifieke criteria. Een marktconforme verkoopprijs is vereist bij overdracht aan familieleden; een symbolisch bedrag is niet toegestaan. De statuten van de onderneming en de aandeelhoudersovereenkomst regelen de juridische en praktische aspecten van zo'n overdracht. Deze overeenkomst kan ook afwijkende voorwaarden voor familieleden bevatten vergeleken met buitenstaanders. Het is belangrijk om oneerlijke waardebepaling te voorkomen, zeker als er meerdere kinderen zijn, om discussie te vermijden. De keuze voor een overdracht moet altijd het belang van het familiebedrijf vooropstellen, boven persoonlijke wensen. Overweeg alle overnameopties, inclusief die van externe partijen zoals private equity fondsen, vooral als er geen geschikte familieopvolger is. Overdragers richten zich vaak op de continuïteit van het bedrijf, harmonie binnen de familie, rendement van het vermogen en hun oudedagsvoorziening.

Recente wetswijzigingen en jurisprudentie over vrijstelling

Recentelijk zijn er belangrijke uitspraken gedaan over de vrijstelling van overdrachtsbelasting voor vastgoed-bv's. Zo wees het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) op 4 juni 2026 een arrest in de zaak Nova Iberomoldes. Dit arrest verbiedt lidstaten om overdrachtsbelasting te heffen op een aandelenruil bij een herstructurering van een holdingvennootschap. Deze uitspraak heeft gevolgen voor Nederland, vooral bij het schuiven met vastgoed BV's binnen een structuur. Het heffen van overdrachtsbelasting bij de inbreng van aandelen in een vastgoed BV is hierdoor niet toegestaan. Dit biedt aanvullende mogelijkheden om aandelen in een vastgoed vennootschap zonder overdrachtsbelasting te verkrijgen. Ook heeft de Hoge Raad op 10 april 2026 jurisprudentie gepubliceerd over de vrijstelling van overdrachtsbelasting voor een onroerendezaaklichaam. De vrijstelling van artikel 15, lid 1, letter b, van de Wet BRV is echter niet van toepassing als de verkrijgers BV's zijn. Het ministerie van Financiën en de Belastingdienst hebben zich nog niet uitgelaten over de uitspraak van het HvJ EU van 4 juni 2026.

Hoe pas je de vrijstelling overdrachtsbelasting toe? Stappen en aandachtspunten

De vrijstelling overdrachtsbelasting toepassen vraagt om het voldoen aan specifieke voorwaarden. Bij de inbreng van een onderneming in een rechtspersoon moet minstens 90% in aandelen worden vergoed. U moet een gehele onderneming inbrengen in een nieuw opgerichte BV of NV. U kunt de vrijstelling ook toepassen bij inbreng in een al bestaande BV. Inbrengers moeten na de inbreng in dezelfde verhouding tot het aandelenkapitaal gerechtigd zijn als voorheen. De onroerende zaken moeten onderdeel zijn van het ondernemingsvermogen en gebruikt worden voor de exploitatie van de onderneming.

Ook de splitsingsvrijstelling kent voorwaarden, zoals de verkrijging van een gehele onderneming of een zelfstandig onderdeel daarvan. Hierbij gelden een voortzettingseis en een aanhoudingseis van drie jaar. De onroerende zaak moet behoren tot en dienstbaar zijn aan de onderneming. Bij een bedrijfsovername kan vrijstelling worden verkregen als het gehele ondernemingsvermogen wordt overgedragen. Voor gedetailleerd advies over vrijstellingen en de voorwaarden kunt u contact opnemen met een fiscaal adviseur of notaris, zoals de Belastingdienst adviseert.

Praktijkvoorbeelden van vrijstelling bij bedrijfsopvolging en familieoverdracht

Bij bedrijfsopvolging en familieoverdracht zijn er specifieke situaties waarin u vrijstelling van overdrachtsbelasting kunt krijgen. Een ondernemer die een bedrijf met onroerende zaak voortzet door familieleden binnen de familiesfeer, heeft hier recht op. De vrijstelling geldt als de bedrijfsvoering door de verkrijger wordt voortgezet. Familieleden zoals ouders, kinderen, grootouders, kleinkinderen en broers of zussen komen hiervoor in aanmerking. Zelfs de echtgeno(o)te van een direct familielid kan kwalificeren als bedrijfsopvolger. Dit toont aan dat de wetgever de continuïteit van familiebedrijven en bedrijfsopvolging stimuleert.

Deze vrijstelling dekt goederen die tot de onderneming behoren en dienstbaar zijn aan de bedrijfsvoering. Een concreet voorbeeld is de verkrijging van een bedrijfspand door een zoon of dochter. Ook een gefaseerde overdracht van een deel van de zaak binnen de familiekring valt onder deze regeling. De splitsingsvrijstelling is toepasbaar bij bedrijfskundige herstructurering of bredere bedrijfsopvolging, mits het gehele ondernemingsvermogen wordt overgedragen. Zo kan een bedrijf met vastgoed onder voorwaarden vrijgesteld zijn van overdrachtsbelasting bij bedrijfsopvolging.

Alternatieven en gevolgen als vrijstelling niet van toepassing is

Als de vrijstelling overdrachtsbelasting voor aandelen in een vastgoed-bv niet van toepassing is, betaalt u overdrachtsbelasting. Deze belasting is verschuldigd over de waarde van het aanwezige Nederlandse vastgoed. Voor woningen bedraagt het tarief 2%, terwijl voor andere onroerende zaken 6% geldt. Bij transformatieprojecten, waar een pand naar woningen wordt omgezet, kan de koper soms toch een beroep doen op het lagere 2%-tarief.

Het HvJ EU arrest biedt een alternatief: het verbiedt overdrachtsbelasting bij de inbreng van aandelen in een vastgoed BV. Deze uitspraak helpt niet bij een zuivere cash overname van aandelen. U kunt de uitspraak inroepen bij lopende herstructureringen of binnen de bezwaartermijn van zes weken, wat kan leiden tot een gesprek met de inspecteur over zakelijkheidsvereisten. Een voorbeeld hiervan is een geval waarbij €141.360 aan overdrachtsbelasting verschuldigd was voor de verkrijging van aandelen in een Holding-BV die als onroerendezaakrechtspersoon kwalificeerde zonder vrijstelling.

Vastgoedbelasting en de impact op vastgoed-BV’s

Vastgoedbelasting heeft een belangrijke impact op vastgoed-BV’s, vooral door de aanpassingen in de wetgeving per 1 januari 2025. Meer informatie over de vrijstelling overdrachtsbelasting vastgoed-bv vindt u op onze site. Tot voor kort bood de overdracht van vastgoed via een BV de mogelijkheid om zowel overdrachtsbelasting als omzetbelasting te vermijden. Vanaf 1 januari 2025 ondergaat de wetgeving betreffende de overdrachtsbelasting op vastgoed dat in een BV is ondergebracht, een wijziging. Het tarief voor overdrachtsbelasting op vastgoed binnen een BV zal vanaf 2025 4% bedragen. Dit tarief is ook van toepassing op vastgoed dat kwalificeert als bouwterrein of nieuw vastgoed. Een uitzondering op dit 4%-tarief geldt als het vastgoed voor minimaal 90% wordt gebruikt voor belaste BTW-activiteiten. In 2024 was het tarief voor oud vastgoed of onbebouwde grond in een BV nog 10,4%. Dit tarief wordt vermoedelijk verlaagd in 2025. Bij de inbreng van bestaand vastgoed in een BV moet u rekening houden met 8% overdrachtsbelasting voor beleggingswoningen.

Kan ik vrijstelling krijgen bij gedeeltelijke aandelenoverdracht?

Ja, vrijstelling van overdrachtsbelasting is mogelijk bij gedeeltelijke aandelenoverdracht in een vastgoed-BV. Vrijstelling van overdrachtsbelasting is van toepassing bij de verwerving van aandelen in een rechtspersoon waarvan de bezittingen voor het grootste deel uit onroerende zaken bestaan. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft geoordeeld dat het heffen van overdrachtsbelasting bij de inbreng van aandelen in een vastgoed BV niet is toegestaan. Dit geldt ook als aandelen in een vastgoed BV worden verkregen bij een herstructurering, wat aanvullende mogelijkheden biedt om aandelen zonder overdrachtsbelasting te verkrijgen. Het arrest Nova Iberomoldes heeft gevolgen voor Nederland als er binnen een structuur wordt geschoven met vastgoed BV's. Daarnaast kan vrijstelling gelden bij stapgewijze overdracht van aandelen in een BV, mits de begiftigde de onderneming voortzet en de BV een materiële onderneming drijft. Dit is vaak het geval bij bedrijfsopvolging aan directe familieleden. De uitspraak van het HvJ helpt echter niet bij een zuivere cash overname van aandelen in een vastgoed BV.

Wat betekent ‘materiële onderneming’ precies in deze context?

Een materiële onderneming is een duurzame organisatie van arbeid en kapitaal, gericht op winst. Voor vastgoed binnen een BV betekent dit dat uw bedrijf duurzaam kapitaal en arbeid inzet, met een winstdoelstelling in het maatschappelijk verkeer. U moet meer doen dan alleen normaal vermogensbeheer; de verrichte arbeid moet een hoger rendement opleveren dan gebruikelijk. Deze kwalificatie is relevant voor fiscale faciliteiten zoals de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) en de geruisloze terugkeer. Uw onderneming moet dus een echt bedrijf zijn om als materiële onderneming te gelden.

Hoe beïnvloedt beleggen in vastgoed de vrijstelling?

Beleggen in vastgoed via een BV kan de vrijstelling van overdrachtsbelasting beïnvloeden. Het kopen van aandelen in een BV met voornamelijk onroerende zaken leidt normaal gesproken tot overdrachtsbelasting (Belastingdienst), maar aankoop via een rechtspersoon kan soms voordeliger zijn dan als particulier. Een belangrijke uitspraak van het Hof van Justitie (HvJ) heeft duidelijk gemaakt dat overdrachtsbelasting niet verschuldigd is bij de inbreng van aandelen in een vastgoed-BV. Dit verbod geldt ook als u aandelen in een vastgoed BV verkrijgt tijdens een herstructurering. Deze jurisprudentie creëert ruimere mogelijkheden om overdrachtsbelasting te vermijden en opent nieuwe wegen voor het belastingvrij verkrijgen van aandelen in vastgoedvennootschappen. Overdrachtsbelasting kan ook worden voorkomen door reorganisatievrijstellingen onder voorwaarden.