Inkoop van eigen aandelen is een transactie waarbij een vennootschap, zoals een BV of NV, haar eigen uitstaande aandelen terugkoopt van aandeelhouders. Dit betekent dat het bedrijf in zichzelf investeert en zelf aandeelhouder wordt van de ingekochte aandelen. Dit kan via de beurs of een speciaal inkoopbod gebeuren. Op deze pagina leest u meer over de redenen, juridische voorwaarden en fiscale gevolgen van deze inkoop.

Waarom koopt een bedrijf eigen aandelen in?

Bedrijven kopen eigen aandelen in om de aandeelhouderswaarde te vergroten. Het beloont ook beleggers. Dit kan de aandelenkoers verhogen, wat gunstig is voor aandeelhouders. Een hoge beurskoers helpt bij het doen van overnames, en een duur aandeel maakt het makkelijker geld op te halen voor acquisities. Ook kan het de aandelenkoers stabiliseren.

Het opdrijven van de winst per aandeel (EPS) is een andere reden voor de inkoop van eigen aandelen. Verwatering van aandelen kan hiermee worden opgevangen. Soms dient het als verdediging tegen mogelijke overnames. Overtollige cash kan zo terug naar aandeelhouders als er geen investeringen nodig zijn. Dit creëert flexibiliteit voor toekomstige transacties of beloningsregelingen. Soms verhogen bedrijven het aandeel vreemd vermogen om fiscale redenen.

Juridische voorwaarden voor inkoop van eigen aandelen

Een besloten vennootschap kan eigen aandelen inkopen, maar dit is gebonden aan strikte juridische voorwaarden. Zo moet de algemene vergadering het bestuur machtigen, conform artikel 2:98 BW. De inkoop is alleen toegestaan voor volgestorte aandelen.

Verder moet de vennootschap de balans- en liquiditeitstest doorstaan. Het eigen vermogen mag na de inkoop, verminderd met de verkrijgingsprijs, niet kleiner zijn dan de wettelijke of statutaire reserves. Een belangrijke uitzondering is dat één aandeel met stemrecht niet mag worden ingekocht. Ook moet de toelichting bij de jaarrekening duidelijk vermelden op welke post van het eigen vermogen de inkoop is verwerkt.

Boekhoudkundige verwerking van inkoop eigen aandelen

De boekhoudkundige verwerking van inkoop eigen aandelen registreert de transactie als een wijziging in het eigen vermogen. Dit vermindert het eigen vermogen van de onderneming. De aankoop van eigen aandelen, bijvoorbeeld voor 1.080 euro, wordt specifiek geboekt op de rekening voor eigen aandelen. U moet de verwerking duidelijk vermelden in de toelichting bij de jaarrekening.

Journaalposten bij inkoop en intrekking

Wanneer een bedrijf eigen aandelen inkoopt, zijn specifieke journaalposten nodig. Bij de inkoop van eigen aandelen worden de Vrije reserves gedebiteerd en de Liquide middelen gecrediteerd. Deze inkoop valt onder de categorie Overige reserve. Als de inkoop via een lening gebeurt, wordt dit geboekt onder de aangemaakte lening en gekoppeld aan de Overige reserve. Voor het intrekken van eigen aandelen debiteert u het Geplaatst aandelenkapitaal voor de nominale waarde en crediteert u de Vrije reserves. Deze intrekking valt onder de categorie Mijn gestort kapitaal en wordt ook gekoppeld aan de Overige reserve.

Fiscale gevolgen en belastingregels bij inkoop

Inkoop van eigen aandelen heeft belangrijke fiscale gevolgen en belastingregels. Het kan fiscaal aantrekkelijk zijn. Wel wordt dividendbelasting geheven bij inkoop van aandelen. Vanaf 1 januari 2025 is de inkoopfaciliteit voor de dividendbelasting vervallen. Er zijn uitzonderingen, zoals voor Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen of bij tijdelijke inkoop voor werknemersopties, waarbij dividendbelasting buiten spel blijft.

Roerende voorheffing en dividendbelasting

Roerende voorheffing en dividendbelasting zijn belastingen die gelden voor dividenduitkeringen. Dividend over beleggingen en aandelen is onderhevig aan dividendbelasting. Deze dividendbelasting is een voorheffing. Dividenduitkeringen zijn onderworpen aan een voorheffing van 15% dividendbelasting. U kunt deze voorheffing verrekenen met de verschuldigde inkomstenbelasting.

Voordelen en nadelen van eigen aandelen inkopen

Inkoop van eigen aandelen biedt verschillende voordelen voor een onderneming. Het kan de waarde van het aandeel verhogen en de winst per aandeel verhogen. Ook neemt het relatieve eigendomsbelang van elke investeerder toe, waardoor hun totale bezit procentueel meer waard wordt. Voor bedrijven kan het fiscaal aantrekkelijk zijn om vreemd vermogen op te voeren. Dit is een rationele keuze voor de bestemming van geld, vooral wanneer er tijdelijk minder aantrekkelijke investeringsmogelijkheden zijn.

Toch zijn er ook nadelen. De inkoop van eigen aandelen tast het eigen vermogen van een bedrijf aan. Dit kan de financiële flexibiliteit verminderen. Voor veel bedrijven is inkoop een strategische zet, maar het vereist een solide balans met beperkte schulden en stabiele kasstromen.

Stappenplan voor het inkopen van eigen aandelen

Het inkopen van eigen aandelen volgt een gestructureerd proces met diverse stappen en voorwaarden. Een bedrijf moet hierbij zorgvuldig te werk gaan.

1. De algemene vergadering moet de inkoop van eigen aandelen goedkeuren met een meerderheid van 75%. Dit besluit dient schriftelijk te worden vastgelegd in de notulen.
2. Voorafgaand aan de inkoop moeten de prijs en andere voorwaarden worden vastgesteld. Het bedrijf mag alleen volgestorte aandelen inkopen.
3. Het is verplicht om specifieke balans- en liquiditeitstests te doorstaan. De inkoop moet plaatsvinden onder gelijke voorwaarden voor elke categorie aandelen.
4. De daadwerkelijke inkoop kan op twee manieren: via de beurs tegen de geldende marktprijs, of via een speciaal inkoopbod aan alle aandeelhouders.
5. Na de inkoop kunnen de aandelen op verschillende manieren worden verwerkt. Ze kunnen worden ingetrokken, waardoor het aantal uitstaande aandelen definitief daalt. Een andere optie is ze aan te houden als zogeheten treasury shares.

Alternatieven voor inkoop van eigen aandelen

Er zijn simpele alternatieven voor de inkoop van eigen aandelen. Denk hierbij aan het toepassen van een wettelijke geschillenregeling en wachten op een waardestijging van het bedrijf. Dit zijn opties die een vennootschap kan overwegen.

Investeren in nieuwe projecten is een ander alternatief. De aankoop van eigen aandelen is vaak veiliger dan investeren in nieuwe projecten.

Inkoop eigen aandelen bij de BV

De inkoop van eigen aandelen bij een BV betekent dat de vennootschap haar eigen aandelen terugkoopt van aandeelhouders. Een BV mag haar eigen aandelen inkopen. Hierbij wordt de vennootschap zelf aandeelhouder van de geplaatste aandelen. Volgens de Belastingdienst is dit een methode waarbij de vennootschap zelf aandelen inkoopt.

Voor een BV is instemming van de aandeelhouders nodig, met een meerderheid van driekwart van de stemmen. Ook moet er minimaal één aandeelhouder overblijven. Een aandeelhoudersovereenkomst is vaak nodig voor de inkoop van aandelen in een BV. Inkoop van eigen aandelen tast het eigen vermogen aan. Het is een optie om uitstaand aandelenkapitaal te verminderen. Dit is verstandig wanneer een onderneming een solide balans heeft met beperkte schulden en stabiele kasstromen.

Inkoop eigen aandelen bij de NV

Een Naamloze Vennootschap (NV) kan eigen aandelen terugkopen van aandeelhouders. Dit betekent dat de NV zelf aandeelhouder wordt van haar eigen uitstaande aandelen. Het vermogen van een NV is verdeeld in aandelen die vrij verhandelbaar zijn op de beurs. Een NV verkoopt deze aandelen aan het publiek om kapitaal te genereren.

Voor de inkoop eigen aandelen NV is altijd machtiging nodig van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA). Deze inkoop is alleen toegestaan voor volgestorte aandelen. De NV moet ook de balans- en liquiditeitstest doorstaan. Eén aandeel met stemrecht is altijd uitgezonderd van inkoop.

Hoewel de inkoop van eigen aandelen het eigen vermogen aantast, kan dit leiden tot een hogere aandelenkoers. Het kan ook de waarde van het aandeel verhogen.

Effect van inkoop eigen aandelen op aandeelhouderswaarde

De inkoop van eigen aandelen heeft een direct effect op de aandeelhouderswaarde. Het kan de aandelenkoers verhogen en de waarde van het aandeel laten stijgen. Door minder uitstaande aandelen stijgt de winst per aandeel. Dit komt omdat de winst en het uitgekeerde dividend door minder aandeelhouders worden gedeeld. Ingekofte aandelen tellen namelijk niet meer mee als uitstaande aandelen.

Voor zittende aandeelhouders is dit een manier om hun positie te versterken. Hun totale bezit in het bedrijf wordt procentueel meer waard. Ook neemt het relatieve eigendomsbelang van elke investeerder toe. Dit kan verwatering van aandelen neutraliseren. Toch creëert aandeleninkoop op zichzelf geen waarde; het heeft toegevoegde waarde als de koers idealiter onder de toekomstige kasstromen van het bedrijf ligt.

Risico’s en aandachtspunten bij inkoop eigen aandelen

De inkoop van eigen aandelen brengt diverse risico’s en aandachtspunten met zich mee. Aandeleninkoop kan een dempend effect hebben op de koers, wat het risico voor aandeelhouders verhoogt. Het is belangrijk om te overwegen hoe risicovol de belegging is, zelfs als het om eigen aandelen gaat.

Bij het handelen in aandelen bestaat altijd een aandeelspecifiek risico. Daarnaast zijn er bredere risico’s zoals marktrisico, waarderisico, valutarisico, rente- en inflatierisico. Een cruciaal aandachtspunt is dat bij inkoop van eigen aandelen het geplaatste kapitaal in stand moet blijven.

Mag elk type vennootschap eigen aandelen inkopen?

Ja, bepaalde typen vennootschappen mogen eigen aandelen inkopen. Een besloten vennootschap (BV) kan besluiten tot inkoop van eigen aandelen. Ook een naamloze vennootschap (NV), als aandelenmaatschappij, mag dit doen. Wel moet de vennootschap voldoende vrije reserves en financiële middelen hebben voor de inkoop van eigen aandelen.

Wat is het verschil tussen inkoop en intrekking van aandelen?

Inkoop van aandelen betekent dat een bedrijf, zoals een BV of NV, haar eigen aandelen van aandeelhouders terugkoopt. De vennootschap wordt dan zelf de aandeelhouder van deze geplaatste aandelen. Intrekking van aandelen is anders; hierbij wordt het gestorte bedrag terugbetaald aan de aandeelhouder. Dit vermindert ook het geplaatste kapitaal. Vaak volgt intrekking op een eerdere inkoop van aandelen, zoals vastgelegd in een akte van inkoop en intrekking. Toch kan intrekking van aandelen ook een afzonderlijke handeling zijn, los van een inkoop.

Hoe beïnvloedt inkoop de waarde van het bedrijf?

Inkoop van eigen aandelen is een factor die de aandelenkoers van een bedrijf beïnvloedt. De waarde van een aandeel stijgt of daalt afhankelijk van de prestaties van het bedrijf en vraag en aanbod. De prestaties van een bedrijf hebben een grote invloed op de koers van een aandeel. Hierbij spelen de resultaten en de winst of het verlies van het bedrijf een belangrijke rol. Ook economische ontwikkelingen en marktsentiment spelen een directe rol in de waarde van aandelen. De waardeontwikkeling van het bedrijf wordt verder beïnvloed door omzet, productontwikkeling en marketing. Kleine veranderingen in aannames over omzetgroei, winstmarges en investeringen kunnen de berekende waarde van een aandeel sterk beïnvloeden. Bovendien heeft de rente veel impact op de theoretische waarde van een bedrijf.