Wat betekent het inkopen van eigen aandelen door een BV?
Het inkopen van eigen aandelen betekent dat een besloten vennootschap (BV) of naamloze vennootschap (NV) haar eigen aandelen terugkoopt van aandeelhouders. Dit proces omvat de verkrijging van aandelen van een derde, anders dan om niet, en vindt plaats onder wettelijke voorwaarden. Bij deze inkoop blijft het aandelenkapitaal in de BV gelijk. De ingekochte aandelen worden 'slapend' en verliezen hun stemrecht en recht op dividend.
De terugbetaling aan de aandeelhouder kan in termijnen of in één keer plaatsvinden. Het bestuur van de BV beslist over de inkoop, mits de statuten dit toestaan. Naast de balanstoets en uitkeringstoets, moet ook de liquiditeitstest worden doorstaan. Een verkoop van aandelen door een werknemer aan de BV is ook te beschouwen als inkoop van eigen aandelen.
Waarom koopt een BV eigen aandelen in?
Een besloten vennootschap (BV) koopt eigen aandelen in om diverse strategische en financiële redenen. Vaak is het doel om beleggers te belonen en de aandeelhouderswaarde te vergroten. Dit gebeurt bijvoorbeeld na goede prestaties. Ook bij extra inkomsten, zoals door de verkoop van een bedrijfsonderdeel of een recordwinst, is dit een reden.
Soms is de inkoop van eigen aandelen een strategisch argument om overnames door private equity partijen te voorkomen. Een BV kan ook eigen aandelen inkopen om makkelijker geld op te halen voor acquisities, vooral als het aandeel duur is. Fiscale redenen spelen eveneens een rol, zoals het verhogen van het aandeel vreemd vermogen. Dit is alleen mogelijk als de statuten van de BV de verkrijging van eigen aandelen toestaan.
Wettelijke voorwaarden voor de inkoop van eigen aandelen
De inkoop van eigen aandelen door een BV is aan diverse wettelijke voorwaarden gebonden. Zo is de inkoop eigen aandelen toegestaan mits de balans- en liquiditeitstest wordt doorstaan; het eigen vermogen mag bijvoorbeeld niet onder de wettelijke of statutaire reserves komen na de inkoop. De algemene vergadering dient het bestuur te machtigen voor de inkoop van eigen aandelen. Verder zijn er beperkingen, zoals dat alleen volgestorte aandelen mogen worden ingekocht, met uitzondering van één aandeel met stemrecht. De prijs en andere voorwaarden moeten vooraf worden vastgesteld en het besluit tot inkoop moet specificeren hoeveel aandelen worden ingekocht, tegen welke prijs en gedurende welke periode, onder gelijke voorwaarden per categorie aandelen. Deze beslissing dient schriftelijk te worden vastgelegd in de notulen.
Balanstest en liquiditeitstest
Een BV die eigen aandelen inkoopt, moet een balanstest en liquiditeitstest doorstaan. De balanstest controleert of het eigen vermogen voldoende is om aan alle verplichtingen te blijven voldoen na de inkoop. U voert deze test uit door de balans van de vennootschap te controleren. De liquiditeitstest is specifiek verplicht voor een BV bij inkoop van eigen aandelen, maar niet voor een NV. Als eerste stap raadpleegt u de meest recente balans en winst- en verliesrekening van de BV.
Goedkeuring door de algemene vergadering
De algemene vergadering moet de inkoop van eigen aandelen goedkeuren. Dit besluit vereist een meerderheid van 75%. Voor de intrekking van aandelen is eveneens een besluit van de algemene vergadering vereist. Zo worden belangrijke wijzigingen in het aandelenkapitaal breed gedragen.
Beperkingen en verboden bij aandeleninkoop
De inkoop eigen aandelen bv kent diverse beperkingen. Zo mag het aandelenkapitaal niet worden verlaagd bij de inkoop van eigen aandelen. Wettelijke regels en blokkeringsregelingen beperken de vrijelijke overdracht van aandelen. Deze regelingen bepalen aan wie en onder welke voorwaarden aandelen verkocht mogen worden. Het overdragen van aandelen in strijd met een overdraagbaarheidsbeperking kan niet plaatsvinden. Een beperking mag de overdracht echter niet onmogelijk of uiterst bezwaarlijk maken. Ook kan een lock-up periode, ofwel een vervreemdingsverbod, gelden. Tijdens zo'n periode mogen aandelen niet overgedragen of verkocht worden.
Stappenplan voor het inkopen van eigen aandelen door een BV
Het inkopen van eigen aandelen door een BV volgt een gestructureerd proces. Dit omvat verschillende stappen, van de initiële besluitvorming tot de uiteindelijke administratieve afhandeling. De belangrijkste fasen zijn:
- De voorbereiding en besluitvorming, waarbij het bestuur beslist en de aandeelhouders instemmen, mits de statuten dit toelaten. Hierbij is vaak een aandeelhoudersovereenkomst nodig. Deze overeenkomst regelt zaken rond zeggenschap en de verkoop van het bedrijf.
- De uitvoering van de aandeleninkoop, wat inhoudt dat de BV een deel van de aandelen verkrijgt van een derde onder wettelijke voorwaarden.
- De administratieve verwerking en verslaglegging, inclusief de wettelijk vereiste balanstoets en uitkeringstoets.
Voorbereiding en besluitvorming
Bij de inkoop van eigen aandelen door een BV beslist het bestuur over de verkrijging van de aandelen. De statuten van de BV kunnen deze bevoegdheid beperken, en het bestuur moet aandeelhoudersovereenkomsten controleren op afspraken over inkoop en waardering. Een bestuurder mag niet meebeslissen over de inkoop van eigen aandelen van zichzelf of een gelieerde partij. Verder zijn een balanstoets en een liquiditeitstest verplicht, waarbij u beoordeelt of de vennootschap na de inkoop haar opeisbare schulden kan blijven betalen. Ook kunnen de statuten goedkeuring van de algemene vergadering vereisen. Bij het inkoopbesluit legt u vast hoeveel aandelen u inkoopt, tegen welke prijs en gedurende welke periode. Alle aandeelhouders moeten in beginsel naar evenredigheid hun aandelen kunnen aanbieden.
Uitvoering van de aandeleninkoop
De uitvoering van de aandeleninkoop kan op verschillende manieren plaatsvinden. Een bedrijf koopt zijn eigen aandelen vaak terug op de open markt tegen de geldende marktprijs. Ook is een speciaal inkoopbod aan alle aandeelhouders een veelgebruikte methode, vooral voor een beursgenoteerde onderneming. Daarnaast kan een bedrijf eigen aandelen inkopen via een onderhandse aankoop of door gebruik te maken van optieovereenkomsten.
Fiscale gevolgen van het inkopen van eigen aandelen
De inkoop van eigen aandelen door een BV heeft diverse fiscale gevolgen. Het kan een fiscaal gunstige manier zijn om bedrijfswinst aan aandeelhouders uit te keren. Dit is vaak fiscaal interessanter dan het uitkeren van dividend, omdat bedrijven zo belasting op uitgekeerd dividend vermijden. Toch vormt de inkoop van aandelen een aanleiding voor de heffing van inkomstenbelasting, zoals de Belastingdienst aangeeft. Transacties met eigen aandelen kunnen ook leiden tot vermogenswinstbelasting voor zowel het bedrijf als de aandeelhouders. Soms is het inkopen van eigen aandelen aantrekkelijk om het vreemd vermogen op te voeren om fiscale redenen. Voordelen van een inkoop als tijdelijke belegging hebben geen invloed op de winst in de vennootschapsbelasting.
Voordelen van het inkopen van eigen aandelen door een BV
Het inkopen van eigen aandelen door een BV is een proces met diverse voordelen. Het kan fiscaal aantrekkelijker zijn dan dividend uitkeren, vooral als de aandelenprijs overeenkomt met de intrinsieke waarde. Over dividend wordt namelijk altijd belasting ingehouden. Bedrijven besluiten vaak tot aandeleninkoop wanneer deze met korting te koop zijn. Dit kan de aandeelhouderswaarde verhogen.
Een bedrijf gebruikt cash om het aantal uitstaande aandelen te verminderen. Ingekofte aandelen (Treasury Stock) hebben geen stemrecht en ontvangen geen dividend. Ze tellen ook niet mee voor de winst per aandeel. Een bedrijf kan deze aandelen opheffen of parkeren in een aparte poel. Dit proces kan strategisch worden ingezet, bijvoorbeeld ter afdekking van werknemersopties of ter dekking van aandelenplannen.
Nadelen en risico’s van aandeleninkoop voor een BV
De inkoop van eigen aandelen door een BV brengt naast voordelen ook nadelen en risico’s met zich mee. Deze kunnen de financiële stabiliteit en de waarde van de aandelen beïnvloeden.
- De financiële reserves van het bedrijf verminderen significant. Dit zorgt voor een kleinere buffer voor de onderneming in slechte tijden.
- Het risico voor aandeelhouders neemt toe. Dit kan een dempend effect hebben op de aandelenkoers.
- Er ontstaat een gebrek aan diversificatie in de beleggingsportefeuille van het bedrijf.
Aandeleninkoop versus dividenduitkering: wat is het verschil?
Aandeleninkoop en dividenduitkering zijn beide manieren om winst aan aandeelhouders te verdelen, maar ze verschillen in aanpak en fiscale gevolgen. Een aandeleninkoop werkt indirecter dan een dividenduitkering. Bij inkoop koopt de onderneming aandelen terug op de beurs, waardoor het aantal uitstaande aandelen daalt. Dit is anders dan een directe geldelijke uitkering aan alle aandeelhouders.
Fiscaal gezien is aandeleninkoop vaak interessanter. De fiscale behandeling verschilt, want dividend wordt direct belast. Bij aandeleninkoop betaalt u pas belasting bij verkoop en winstrealisatie. Het verschil tussen de inkoopprijs en het gemiddeld gestorte kapitaal wordt wel gezien als een impliciete dividenduitkering. Hierover is dividendbelasting verschuldigd, met een effectief tarief van 17,65% als de vennootschap de belasting voor eigen rekening neemt. Aandeleninkoop kan ook flexibeler zijn dan een dividenduitkering. Grote institutionele beleggers geven vaak de voorkeur aan inkoop, omdat zij dividendbelasting niet altijd kunnen verrekenen.
Alternatieven voor het inkopen van eigen aandelen
Een BV die overweegt eigen aandelen in te kopen, heeft ook andere opties om aandeelhouders te bedienen of de kapitaalstructuur te beheren. Alternatieven voor het uitkopen van een aandeelhouder omvatten het toepassen van een wettelijke geschillenregeling. Ook kan de vennootschap wachten op een waardestijging van het bedrijf, wat de waarde van de resterende aandelen verhoogt. Daarnaast kunnen opties dienen als een alternatief voor aandelen, bijvoorbeeld om medewerkers te belonen zonder direct aandelen in te kopen. Deze benaderingen bieden flexibiliteit en kunnen afhankelijk van de situatie passender zijn dan een directe inkoop van eigen aandelen door een BV.
Specifieke voorbeelden van inkoop eigen aandelen: ASML
ASML, een bekend technologiebedrijf, gebruikt de inkoop van eigen aandelen actief als onderdeel van zijn financiële strategie. De Raad van Bestuur van ASML Holding N.V. is gemachtigd om tot maximaal 10% van de aandelen in te kopen, een mandaat dat loopt tot oktober 2026. Dit toont een duidelijke intentie om kapitaal terug te laten vloeien naar aandeelhouders.
Het bedrijf heeft in de afgelopen jaren aanzienlijke bedragen besteed aan deze inkoopprogramma's. In de eerste drie maanden van 2025 kocht ASML voor 2,7 miljard euro aan eigen aandelen in. Onder het inkoopprogramma van 2022-2025 kocht ASML in het tweede kwartaal van 2023 ongeveer 500 miljoen euro aan aandelen in. Ook in het derde kwartaal van 2022 kocht het bedrijf 2,1 miljoen aandelen terug. ASML verwacht dividendgroei en blijft eigen aandelen inkopen als strategie voor waardetoevoeging aan aandeelhouders. Aandeelhouders kunnen tot 2030 rekenen op groeiend dividend en inkoop van eigen aandelen, dankzij de sterke balans van het bedrijf. Al in 2019 kondigde ASML aan dat investeerders profiteren van kapitaal dat terugvloeit via aandeleninkoop en dividendverhoging. De resultaten van deze programma's beïnvloeden de kapitaalstructuur en aandeelhouderswaarde van het bedrijf.
Mag een BV altijd eigen aandelen inkopen?
Een BV mag eigen aandelen inkopen, maar niet altijd onbeperkt. Sinds de Wet Flex-BV van 2012 is dit proces vrijwel onbeperkt toegestaan. Wel moet de inkoop voldoen aan specifieke voorwaarden. Zo vereist het een besluit van het bestuur, een balanstoets en een uitkeringstoets volgens artikel 2:207 BW. Bovendien moeten de statuten van de BV de inkoop toestaan en moet er minimaal één aandeel met stemrecht overblijven. Ook is het essentieel dat er minimaal één aandeelhouder overblijft na de inkoop.
Hoeveel eigen aandelen mag een BV inkopen?
Een BV mag alle eigen aandelen inkopen, op één aandeel met stemrecht na. Dit betekent dat er altijd minimaal één stemrechtelijk aandeel moet overblijven. Sinds de Wet Flex-BV van 2012 is de inkoop van eigen aandelen door een BV vrijwel onbeperkt toegestaan. Echter, er zijn duidelijke grenzen aan de hoeveelheid die ingekocht mag worden. Zo mag een BV geen eigen aandelen inkopen als het eigen vermogen, verminderd met de verkrijgingsprijs, kleiner is dan de wettelijke of statutaire reserves. Bovendien is een besluit van het bestuur, een balanstoets en een uitkeringstoets volgens artikel 2:207 BW vereist. De statuten van de BV moeten de inkoop ook toestaan.
Wat gebeurt er met de ingekochte aandelen?
Wanneer een BV eigen aandelen inkoopt, zijn er twee manieren om deze te verwerken. De ingekochte aandelen kunnen worden aangehouden als treasury shares, die dan bestaan als 'slapende' aandelen zonder stemrecht. Een andere optie is het intrekken van de aandelen, wat betekent dat ze ophouden te bestaan en het totaal aantal uitstaande aandelen definitief daalt. Volgens de Belastingdienst houden aandelen bij intrekking op te bestaan. Het intrekken van aandelen volgt vaak op de inkoop van eigen aandelen, vooral als herverkoop niet de bedoeling is. Hierbij verlaagt u het geplaatste kapitaal met de nominale waarde en neemt het gestorte kapitaal af. De verkrijgingsprijs van ingekochte aandelen wordt in mindering gebracht op de Overige reserves of andere vrije reserves. Worden treasury shares later verkocht, dan wordt de opbrengst toegevoegd aan dezelfde reserve.
Kan een aandeelhouder bezwaar maken tegen aandeleninkoop?
Ja, een aandeelhouder kan weigeren om uitgekocht te worden, tenzij er instemming, een contractuele afspraak of wettelijke bevoegdheid is. Zonder deze voorwaarden hoeft u uw aandelen niet te verkopen. Echter, een aandeelhouder kan gedwongen worden zijn aandelen over te dragen als zijn gedrag het belang van de vennootschap schaadt. Dit geldt ook als hij het nemen van besluiten door de aandeelhoudersvergadering blokkeert. Weigering om mee te werken aan de verkoop kan leiden tot juridische stappen voor uitstoting.
Welke rol speelt de aandeelhoudersvergadering bij aandeleninkoop?
De aandeelhoudersvergadering machtigt het bestuur om eigen aandelen in te kopen. Het bestuur van een BV beslist over de inkoop van eigen aandelen. Echter, deze machtiging van de algemene vergadering is vereist. Dit geeft aandeelhouders de mogelijkheid om mee te beslissen over belangrijke bedrijfsbesluiten. Een onderneming schept de mogelijkheid tot aandeleninkoop via een voorstel op de aandeelhoudersvergadering. De algemene vergadering van aandeelhouders heeft als functie besluiten nemen als orgaan van de vennootschap. Een dergelijk besluit tot goedkeuring vereist een meerderheid van 75%. De beslissing tot inkoop van eigen aandelen moet schriftelijk worden vastgelegd in de notulen.



