Wat zijn aandelen en waarom zijn er verschillende soorten?

Aandelen zijn stukjes eigendom van een bedrijf. Ze vertegenwoordigen een deel van het kapitaal en geven u als belegger bepaalde rechten.

Er zijn hoofdzakelijk twee soorten aandelen: gewone aandelen en preferente aandelen. Gewone aandelen zijn de meest voorkomende variant. De verschillende soorten aandelen hebben elk eigen kenmerken en diverse eigenschappen. Een aandeel kan bijzondere rechten of verplichtingen met zich meebrengen, waardoor het afwijkt van gewone aandelen. Dit onderscheid kan bijvoorbeeld liggen in de besluitvorming over winstuitkering of vermogen van de vennootschap. Naast deze veelvoorkomende typen bestaan er ook warrants.

De belangrijkste soorten aandelen uitgelegd

Aandelen zijn er in diverse soorten, elk met specifieke kenmerken en rechten. De meest voorkomende zijn gewone en preferente aandelen. Daarnaast bestaan er classificaties op basis van marktkapitalisatie, zoals large-cap en small-cap aandelen, en op basis van beleggingsstrategieën zoals groei- of dividendaandelen.

Gewone aandelen (stemrecht en winstdeelname)

Gewone aandelen geven u als aandeelhouder zowel stemrecht als recht op een deel van de winst, ook wel dividend genoemd. U krijgt één stem per gehouden aandeel. Dit stemrecht oefent u uit op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Daar beslist u mee over belangrijke bedrijfsbeslissingen, zoals raadsverkiezingen, bestuursbenoemingen en fusies. Zo heeft u invloed op de koers van het bedrijf.

Preferente aandelen (voorrang bij dividend en uitkering)

Preferente aandelen geven u voorrang bij de uitkering van dividenden en bij uitbetalingen bij een faillissement. Ze hebben een hogere prioriteit dan gewone aandelen bij zowel dividenduitkeringen als liquidatie. Meestal hebben preferente aandelen geen stemrecht. U heeft wel recht op een vast dividend, dat vóór alle overige aandelen wordt uitgekeerd. Deze aandelen keren vaste, regelmatige dividenduitkeringen uit, vaak met een vast percentage. Als belegger krijgt u met preferente aandelen recht op winst en activa.

Cumulatief preferente aandelen

Cumulatief preferente aandelen geven u het recht op dividend, zelfs als dit niet direct kan worden uitgekeerd. Als het dividend in een jaar niet wordt betaald, schuift dit recht door naar het volgende jaar. Dit betekent dat gemiste dividenduitkeringen zich opstapelen en later alsnog met voorrang worden uitbetaald. De houder van deze aandelen heeft het recht om op een later moment onbetaald dividend te laten uitkeren. Dit garandeert dat gemiste dividenden eerst aan preferente aandeelhouders worden uitbetaald. Zo bieden cumulatief preferente aandelen u meer zekerheid over uw dividendinkomsten.

Stemrechtloze aandelen

Stemrechtloze aandelen zijn aandelen waaraan geen stemrecht in de algemene vergadering is verbonden. Deze aandelen kenmerken zich doordat aandeelhouders geen stemrecht hebben. U heeft echter wel vergaderrecht en recht op deelname in de winst van het bedrijf via dividenden. Een bv mag stemrechtloze aandelen uitgeven. Deze worden vaak als een specifieke soort of met een aanduiding gecreëerd. Houders van deze soorten aandelen hebben een hoger risico door het ontbreken van stemrecht. Ze tellen niet mee voor de vaststelling van stemmen of het quorum.

Letteraandelen en certificaten van aandelen

Letteraandelen zijn aandelen die een bijzonder recht dragen of niet zomaar doorverkocht kunnen worden. Certificaten van aandelen zijn financiële instrumenten die de economische rechten van aandelen vertegenwoordigen. Ze geven investeerders recht op winstuitkeringen en vermogensgroei, en vertegenwoordigen het economisch belang bij de onderneming. Deze certificaten dragen alleen de financiële rechten van de aandelen over. Bedrijven zetten certificaten van aandelen in om kapitaal aan te trekken en de zeggenschap te behouden. U vindt royeerbare en niet-royeerbare certificaten van aandelen. Een aandeelcertificaat is het officiële document dat het bezit van deze certificaten aantoont.

Rechten en plichten per soort aandeel

Elk soort aandeel brengt specifieke rechten en plichten met zich mee, die vaak in de statuten zijn vastgelegd. Deze rechten omvatten doorgaans zeggenschap, stemrecht en het recht op een deel van de winst. U heeft als aandeelhouder ook recht op informatie en kunt deelnemen aan vergaderingen. Sommige aandelen dragen een bijzonder recht, zoals een voorkeursrecht bij kapitaalverhoging of speciale rechten voor oprichters. Aandelen op naam en aan toonder kunnen tot dezelfde soort behoren, mits de statuten dezelfde rechten en plichten toekennen.

Stemrecht en invloed op besluitvorming

Gewone aandelen geven u stemrecht en winstrecht, wat direct zeggenschap betekent. Standaard heeft elke aandeelhouder één stem per aandeel. Bedrijven kunnen hiervan afwijken om beslissingsbevoegdheid op maat te geven, bijvoorbeeld met aandelen die meervoudig stemrecht hebben. Een houder van een stemrechtloos aandeel heeft geen stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders en heeft ook geen zeggenschapsrechten. Dit beperkt de invloed op besluitvorming sterk. Toch hebben aandelen zonder stemrecht wel stemrecht voor enkele uitzonderingsbeslissingen, en ook in een aparte vergadering van houders van stemrechtloze aandelen. Bij certificering van aandelen blijft het stemrecht verbonden aan het aandeel zelf, waarbij de zeggenschapsrechten toekomen aan de Stichting Administratiekantoor (STAK).

Dividendrechten en winstuitkering

Als aandeelhouder heeft u recht op winstuitkering in de vorm van dividend. Dit gebeurt alleen als het bedrijf besluit dividenden uit te keren. Dividenduitkeringen dienen om het bedrijfsrendement te delen met de bezitters van aandelen. Deze uitkeringen komen uit de winsten van de onderneming, nadat de belastingen zijn betaald. Volgens de Consumentenbond kunnen aandelen rendement opleveren via deze winstuitkering.

Juridische en fiscale aspecten van aandelen

Juridische en fiscale aspecten van aandelen bepalen de rechten en plichten van aandeelhouders. Juridisch gezien omvatten deze aspecten de aanbiedingsplicht en waardering van aandelen in aandeelhoudersovereenkomsten, evenals de juridische aard van bedrijfsaandelen die erfgenamen en hun erfdeel bepalen. Ook medewerkersparticipatie via aandelenopties en de certificering van aandelen brengen juridische aandachtspunten met zich mee, waarbij zeggenschap en economisch belang gescheiden kunnen worden. Aandelen zijn onveranderbare vermogensrechten, wat de omzetting van de ene soort naar de andere beperkt. Fiscaal gezien kunnen er gevolgen ontstaan bij de toetreding van een werknemer via aandelen, transacties met eigen aandelen die leiden tot vermogenswinstbelasting, en de uitgifte van aandelen die inkomstenbelasting met zich meebrengt. Een legaat van aandelen met aanmerkelijk belang is relevant in de fiscale bedrijfsopvolgingscontext, en certificaten van aandelen kunnen fiscale voordelen bieden afhankelijk van hun structuur en de geldende belastingwetgeving.

Wanneer kiest een bedrijf voor verschillende soorten aandelen?

Bedrijven kiezen voor verschillende soorten aandelen om strategische redenen, zoals het aantrekken van kapitaal en het flexibel beheren van hun kapitaalstructuur. Dit stelt hen in staat om specifieke doelen te bereiken, zoals het aantrekken van investeringen of het behouden van zeggenschap. Soms houden bedrijven ook ingekochte aandelen aan voor latere uitgifte.

Strategisch gebruik van aandelen in een BV en NV

Een BV en NV gebruiken aandelen strategisch voor kapitaalbeheer en winstbesteding. Zo mag een BV of NV eigen aandelen terugkopen of intrekken. Dit wordt gezien als een slimme zet voor ondernemers. Bedrijven kunnen winsten uitkeren als dividend of herinvesteren in de onderneming. Winsten uit zakelijk beleggen kunnen worden herinvesteerd binnen een BV. Beleggen kan ook binnen de BV, waarbij vermogen van een holding wordt gebruikt voor investeringen. Een structuur met een Holding-BV en Vastgoed-BV's vereenvoudigt de verkoop van een deel van de portefeuille via aandelen. Aandeelhouders kunnen hun aandelen in een BV verkopen via een overdracht of fusie. Controleer altijd de statuten op blokkeringsregelingen voor een optimale verkoop.

Rol van de notaris bij het uitgeven van aandelen

De notaris speelt een centrale rol bij het uitgeven van aandelen. De uitgifte van aandelen in Nederland moet worden vastgelegd in een notariële akte, specifiek een akte van uitgifte van aandelen. Dit geldt ook voor de levering van aandelen, waarvoor notariële akten vereist zijn. De notariële akte van uitgifte van aandelen wordt rechtsgeldig door ondertekening op het notariskantoor. Een besluit tot uitgifte vormt de grondslag voor deze akte. De (rechts)persoon die de aandelen verkrijgt, moet de akte van uitgifte mede ondertekenen. Voor het opstellen van het besluit tot uitgifte van aandelen heeft de notaris het originele aandeelhoudersregister nodig. De notaris zorgt ook voor de aantekening in dit aandeelhoudersregister.

Voor- en nadelen van de verschillende soorten aandelen

De voor- en nadelen van de verschillende soorten aandelen hangen sterk af van uw beleggingsdoelen. Hieronder een overzicht van de belangrijkste kenmerken per type.

  • Gewone aandelen: Deze aandelen geven u vergaderrecht, zeggenschapsrecht en recht op een deel van de winst. U deelt ook evenredig mee in het liquidatieoverschot na ontbinding. Het nadeel is dat u geen voorrang heeft bij dividenduitkering of liquidatie.
  • Preferente aandelen: U krijgt voorrang bij dividenduitkeringen en uitbetalingen bij faillissement, vaak met een vast percentage van het nominale kapitaal. Dit type aandeel brengt minder risico met zich mee, maar ook lagere winsten. Een belangrijk nadeel is het ontbreken van stemrecht, wat statutair kan worden uitgeschakeld. Ook is uw deelname aan het liquidatieoverschot beperkt. Preferente aandelen combineren eigenschappen van zowel aandelen als obligaties.
  • Cumulatief preferente aandelen: Het grote voordeel hiervan is dat u recht behoudt op een vaste winstuitkering, zelfs als deze in een verliesjaar niet kan worden gedaan.
Uw keuze tussen deze soorten aandelen hangt dus af van uw voorkeur voor invloed of juist voorrang en stabiliteit.

Welke soorten aandelen passen bij jouw beleggingsdoelen?

Welke soorten aandelen bij uw beleggingsdoelen passen, is een persoonlijke keuze. Het proces van aandelen selecteren hangt af van uw financiële doelen, de aanhouperiode en uw risicotolerantie. Wat voor de één werkt, is voor de ander misschien minder geschikt, want welke aandelen een goede belegging zijn, is geheel persoonlijk.

U moet zelf bepalen welke aandelen passen bij uw strategie, horizon en karakter. Een belegging moet altijd aansluiten bij uw beleggingsdoel. De keuze voor een soort belegging is afhankelijk van het beleggingsdoel van de belegger. De juiste beleggingsvorm hangt af van uw beleggingshorizon, risicotolerantie, financiële doelen en persoonlijke voorkeuren. Volgens de Consumentenbond moet u bij het kiezen van een aanbieder rekening houden met uw eigen beleggingsdoel, want een goede beleggingsaanbieder past bij uw beleggingsdoel.

Soorten beleggen: een overzicht van beleggingsvormen

Beleggen betekent dat u geld investeert in verschillende instrumenten. Dit kan in diverse vormen, elk met eigen kenmerken en mogelijkheden. Het is belangrijk om de verschillende soorten beleggen te kennen, want elke vorm heeft specifieke voor- en nadelen.

Hieronder vindt u een overzicht van veelvoorkomende beleggingsvormen:

  • Aandelen: stukjes eigendom van een bedrijf.
  • Obligaties: leningen aan overheden of bedrijven.
  • Vastgoed: investeren in onroerende zaken.
  • Grondstoffen: zoals goud, zilver of olie.
  • Beleggingsfondsen: een verzameling van verschillende beleggingen.
  • ETF's (indextrackers): fondsen die een index volgen.
  • Opties: contracten die het recht geven om te kopen of verkopen.
Elke beleggingsvorm brengt unieke risico's en kansen met zich mee.

AI aandelen: kansen en risico’s binnen aandelenbeleggingen

De opmars van AI brengt in 2026 zowel beleggingskansen als -risico’s met zich mee. AI-aandelen zullen naar verwachting interessant blijven door het toenemende belang van AI. U profiteert van de groei en ontwikkeling van AI-technologieën door te investeren in beleggingen in AI. Deze aandelen kunnen een hoog rendement opleveren.

Echter, investeren in AI-aandelen brengt ook risico's met zich mee. Er is een risico op verlies door snelle technologische veranderingen. De waarde van AI-aandelen fluctueert vaak, wat mogelijk verlies betekent. Externe risico's omvatten mogelijke regulering van AI-toepassingen, toenemende concurrentie en tekorten aan grondstoffen en chips.

Ordina aandelen: wat je moet weten als belegger

Ordina aandelen zijn genoteerd aan Euronext Amsterdam en maken deel uit van de Smallcap Index (AScX). Ordina geeft voornamelijk gewone aandelen uit. Deze aandelen geven houders stemrecht op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders en recht op een deel van de winst, in de vorm van dividend.

Wat is het verschil tussen gewone en preferente aandelen?

Gewone aandelen verschillen van preferente aandelen in dividenduitkeringen, stemrechten, risico en rendement. Preferente aandelen betalen dividend tegen een vaste rente en hebben een hogere claim op activa dan gewone aandelen. Houders van preferente aandelen krijgen een vaste dividenduitkering en hebben voorrang op vaste dividenden vóór gewone aandelen en een bepaalde dollarwaarde per aandeel bij liquidatie. Ook hebben zij hogere prioriteit bij liquidatie. De koers van preferente aandelen is veel stabieler en voorspelbaarder, maar ze zijn vaak duurder en minder goed verhandelbaar of liquide. Daarnaast hebben houders van preferente aandelen voorkeursrecht bij de uitgifte van nieuwe aandelen en kunnen ze een preferent winstrecht of een preferent recht op uitkering geven.

Kunnen aandelen zonder stemrecht ook winst opleveren?

Ja, aandelen zonder stemrecht kunnen zeker winst opleveren. Houders van deze soorten aandelen hebben recht op dividend en winstdeelname. Hoewel u geen stemrecht heeft, is deelname in de winst van het bedrijf wel mogelijk. U behoudt ook het vergaderrecht. Deze aandelen kunnen een volledig of beperkt winstrecht hebben. Het is niet mogelijk om aandelen uit te geven zonder stemrecht en zonder aanspraak op winst of reserves.

Hoe werkt het uitgeven van letteraandelen?

Het uitgeven van letteraandelen, die worden omschreven als aandelen met bijzonder recht of beperkte overdraagbaarheid, gebeurt door hun creatie en registratie. Deze aandelen met een bepaalde aanduiding kunnen zowel in als buiten de statuten van een bedrijf worden gecreëerd. Als ze buiten de statuten worden gecreëerd, is hiervoor geen statutenwijziging nodig. De aanduiding van deze aandelen moet altijd worden geregistreerd in het aandeelhoudersregister. Bedrijven gebruiken letteraandelen om specifieke winstreserves of agioreserves per aandelensoort te creëren, of om verschillen in rechten op bestuur of dividend vast te leggen. Een aandeelhouder met letteraandelen kan beperkt zijn in de doorverkoop van het aandeel. De uitgifte aan een bestuurder met een klein aandelenbelang kan zelfs leiden tot zeggenschap over eigen benoeming en ontslag.

Welke fiscale regels gelden voor verschillende aandelen?

De fiscale regels voor verschillende soorten aandelen zijn divers. Inkomen uit een aanmerkelijk belang wordt belast met 25 procent inkomstenbelasting. U heeft een aanmerkelijk belang als u minstens 5 procent van een soort aandelen bezit. Voor de aanmerkelijkbelangregeling zijn aandelen met en zonder stemrecht, die niet dooreen leverbaar zijn, verschillende soorten. Stem- en winstrechtloze aandelen bepalen mede de 5%-grens voor de deelnemingsvrijstelling. Voor medewerkers van startups en scale-ups geldt een nieuwe fiscale regeling voor aandelenopties. Zij betalen maximaal 32,17% belasting over hun aandelenopties, pas wanneer ze de aandelen verkopen. Deze wijziging gaat naar verwachting in op 1 januari 2027. Vanaf 2028 vallen aandelen (niet in start-ups of aanmerkelijk belang) in Box 3 onder het vermogensaanwasbelastingregime, waarbij de Belastingdienst bij dividendbelasting onderscheid maakt tussen deelnemingsdividend en beleggingsdividend.