Belastingdienst werkelijk rendement: hoe bereken en rapporteer je het voor Box 3?

Het werkelijke rendement voor Box 3 geeft u op bij de Belastingdienst met een speciaal formulier. U berekent dit rendement op basis van alle inkomsten en waardeveranderingen van uw bezittingen. Op deze pagina leert u hoe u dit precies doet en rapporteert.

Samenvatting

  • Het werkelijk rendement voor Box 3 is het daadwerkelijke nominale rendement op uw vermogen, gebaseerd op alle inkomsten en waardeveranderingen van bezittingen en schulden, zonder aftrek van algemene kosten.
  • U berekent het rendement door het verschil tussen begin- en eindwaarde plus inkomsten minus kosten, gedeeld door de beginwaarde, en rapporteert dit via het formulier ‘Opgaaf werkelijk rendement’ dat vanaf zomer 2025 beschikbaar is voor de jaren 2017 tot 2024.
  • De Belastingdienst verwerkt aangiften als het werkelijk rendement lager was dan het forfaitaire rendement; de definitieve overgang naar belastingheffing op werkelijk rendement is gepland vanaf 2028, maar is voorlopig uitgesteld vanwege complexiteit.
  • Bij beleggingen, bijvoorbeeld via Rabobank of ABN AMRO, worden kosten zoals transactiekosten en beheervergoedingen meestal niet afgetrokken, waardoor het netto werkelijk rendement lager kan zijn dan bruto cijfers aangeven.
  • Het werkelijk rendement beïnvloedt uw belastingaanslag: is het lager dan het forfaitair rendement, dan kan dit leiden tot belastingteruggave of aanslagverlaging, met name voor belastingjaren 2018 en 2022.

Wat is werkelijk rendement volgens de Belastingdienst voor Box 3?

Het werkelijke rendement voor Box 3 is het daadwerkelijk behaalde rendement op uw vermogen. De Belastingdienst berekent dit op basis van alle inkomsten en waardeontwikkelingen van uw bezittingen en schulden. Dit omvat rente, dividend, huur, en zowel gerealiseerde als ongerealiseerde waardeveranderingen. De Hoge Raad heeft bepaald dat de Belastingdienst hierop moet belasten.

U berekent dit rendement nominaal. Dit betekent dat u geen rekening houdt met inflatiecorrectie. Algemene kosten trekt u niet af. U verrekent wel rente op schulden die bij uw Box 3-vermogen horen. Het heffingsvrije vermogen wordt ook niet meegenomen in de berekening. Na ontvangst van uw opgaaf maakt de Belastingdienst een belastingverlagende berekening.

belastingdienst werkelijk rendement

Trade.nl helpt je met het gelijken van de juiste brokers, informatie over beleggen waarop jij de jou keuze kunt maken.

Our partners

Bekijk onze brokers

ABN Amro zelf beleggen basis
ABN Amro zelf beleggen basis

Prijs kwaliteit

Gebruiksgemak

Klantvriendelijkheid

Mogelijkheden

Hoe bereken je het werkelijk rendement voor je beleggingen?

U berekent uw werkelijk rendement voor de Belastingdienst door alle waardeveranderingen en inkomsten van uw beleggingen op te tellen. Dit proces volgt een aantal duidelijke stappen.

  1. Bepaal de beginwaarde van uw beleggingen op 1 januari.
  2. Noteer alle ontvangen inkomsten, zoals dividend en rente, gedurende het jaar.
  3. Tel de eindwaarde van uw beleggingen op 31 december bij elkaar.
  4. Trek gemaakte kosten, zoals transactiekosten, af van uw totale opbrengst.
  5. Pas de formule toe: ((Eindwaarde + Inkomsten – Beginwaarde – Kosten) / Beginwaarde) x 100.

Dit geeft uw rendement in procenten. Houd er rekening mee dat het rendement op beleggingen gekoppeld is aan het nemen van risico. Het werkelijk rendement op beleggen bedroeg in 2024 bijvoorbeeld 7,0 procent.

Welke gegevens vraagt de Belastingdienst voor het rapporteren van werkelijk rendement?

De Belastingdienst vraagt voor het werkelijk rendement gegevens over uw spaarrente, dividenden, huurinkomsten en alle waardeveranderingen van bezittingen en schulden in Box 3. U moet deze informatie zelf verzamelen en doorgeven. Denk aan koerswinsten en -verliezen op uw beleggingen. Ook gegevens over onroerend goed, zoals WOZ-waardes, zijn nodig. De Belastingdienst stelt hiervoor een speciaal formulier ‘Opgaaf werkelijk rendement’ beschikbaar. Dit formulier helpt u stap voor stap bij de opgave van uw werkelijk rendement.

Wanneer en voor welke jaren kun je het werkelijk rendement indienen bij de Belastingdienst?

U kunt het werkelijk rendement indienen bij de Belastingdienst voor de belastingjaren 2017 tot en met 2024. Het speciale formulier ‘Opgaaf werkelijk rendement’ hiervoor komt beschikbaar in de zomer van 2025. Dit formulier vindt u dan via Mijn Belastingdienst.

De Belastingdienst verwerkt uw opgave als uw werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire rendement. Na indiening duurt de verwerking enige tijd. U kunt de eerste definitieve aanslagen verwachten vanaf oktober 2025. Vanaf 2028 is de definitieve overgang naar belastingheffing op werkelijk rendement gepland.

Welke stappen volg je om het werkelijk rendement aan te tonen bij de Belastingdienst?

U toont uw werkelijk rendement aan bij de Belastingdienst door de juiste stappen te volgen. De Belastingdienst stuurt u een brief met instructies zodra u uw opgave kunt doen.

  1. Verzamel alle benodigde bewijsstukken. Denk aan bankafschriften en jaaroverzichten van beleggingen. Een checklist kan hierbij uitkomst bieden.
  2. Vul het digitale formulier zorgvuldig in. Zorg dat alle inkomsten en waardeveranderingen kloppen.
  3. Dien het formulier op tijd in. U heeft hiervoor doorgaans circa 12 weken de tijd.

De Belastingdienst controleert uw opgave steekproefsgewijs. De eerste definitieve aanslagen kunt u vanaf oktober 2025 verwachten.

Wat zijn de recente wetswijzigingen en beleidsupdates over werkelijk rendement en Box 3?

De belangrijkste recente wijziging is het wetsvoorstel voor de Wet werkelijk rendement Box 3. Dit wetsvoorstel werd op 19 mei 2025 gepubliceerd. Het wil belasting heffen over uw werkelijke rendement, in plaats van een fictief rendement. Oorspronkelijk zou de invoering per 1 januari 2028 zijn.

Maar er is een belangrijke beleidsupdate: de volledige invoering van belasting op werkelijk rendement is uitgesteld. Staatssecretaris Van Rij meldde dat dit de komende 3-4 jaar niet haalbaar is. De Belastingdienst kan de complexiteit nu niet aan. Daarom gelden voor de jaren 2023, 2024, 2025 en 2026 nog voorlopige forfaitaire rendementspercentages.

Praktische tips en hulpmiddelen voor het berekenen en rapporteren van werkelijk rendement

Om uw werkelijk rendement te berekenen en correct te rapporteren aan de Belastingdienst, zijn er handige hulpmiddelen en tips. Online rendementscalculators vereenvoudigen complexe berekeningen aanzienlijk. Veel van deze tools bieden zelfs een downloadbaar rapport met alle details van uw opbrengst.

Hier zijn een paar praktische tips:

  • Houd alle kosten en belastingen nauwkeurig bij. Het negeren hiervan leidt tot een onnauwkeurig nettorendement.
  • Begrijp de specifieke Box 3 formule. U berekent het werkelijk rendement als eindsaldo minus beginsaldo, minus toevoegingen en plus onttrekkingen.
  • Gebruik gratis spreadsheets of rekentools. Deze helpen u om het gewogen jaarrendement zelf te berekenen.
  • Denk aan alle factoren die uw rendement beïnvloeden. Dit zijn bijvoorbeeld risico’s, inflatie en verschillende soorten rendement.

Pensioen beleggen en het effect op werkelijk rendement in Box 3

Pensioen beleggen in Box 3 betekent dat uw vermogen meetelt voor de Belastingdienst werkelijk rendement. U bouwt zelf pensioen op via een reguliere beleggingsrekening. Dit geeft u veel flexibiliteit; u bepaalt zelf wanneer u het geld opneemt. Er is geen fiscaal voordeel op de inleg, zoals bij fiscale pensioenproducten in Box 1. Het hele bedrag in Box 3 wordt belast.

Het werkelijk rendement in Box 3 omvat alle inkomsten zoals rente, dividend en huur. Ook waardeveranderingen van uw beleggingen tellen mee. Kosten, behalve rente op schulden, mag u niet aftrekken. Hierdoor kan het netto rendement lager uitvallen dan bij fiscaal gefaciliteerd pensioenbeleggen. Stel u legt 30 jaar lang maandelijks €1.000 in met 8% rendement. Pensioensparen in Box 1 levert dan netto ongeveer €1.417.613 op. Box 3 beleggen komt uit op €848.789. Dit toont een netto verschil van €466.382. Dit fiscale voordeel is voor ongeveer 80% van de Nederlanders van toepassing. Wilt u meer weten over pensioenbeleggen, dan is het goed om de opties te vergelijken.

Rabobank beleggen: invloed op het werkelijk rendement voor belastingaangifte

Rabobank beleggen beïnvloedt uw werkelijk rendement voor de Belastingdienst via de kosten en gekozen beleggingsvorm. U kunt bij Rabobank beleggen kiezen voor Zelf Beleggen of Beheerd Beleggen. Beide opties hebben verschillende kosten. Beheervergoedingen en transactiekosten verminderen direct uw netto opbrengst.

De Belastingdienst telt voor Box 3 alle inkomsten mee, zoals rente, dividend en waardeveranderingen. Helaas mag u de meeste beleggingskosten niet aftrekken van uw werkelijk rendement. Voor beheerd beleggen van €2.000 betaalt u bijvoorbeeld €31 per jaar. Ook zijn er transactiekosten, minimaal €5 en maximaal €100 per keer. Banken leveren steeds meer rendementsgegevens aan de Belastingdienst.

ABN AMRO beleggen en het bepalen van werkelijk rendement voor de Belastingdienst

ABN AMRO beleggen beïnvloedt uw werkelijk rendement voor de Belastingdienst doordat de bank relevante gegevens aanlevert. U kunt bij ABN AMRO kiezen voor Zelf Beleggen of Beheerd Beleggen. Beide diensten hebben verschillende kostenstructuren die uw netto opbrengst bepalen. De Belastingdienst ontvangt belastinggegevens van banken en gebruikt deze voor uw aangifte.

ABN AMRO rapporteert rendementen vaak al netto inclusief alle kosten. Zo behaalde een Zeer Offensief profiel in 2024 bijvoorbeeld 13,4% rendement. Een Defensief profiel van ABN AMRO vermogensbeheer kwam uit op 5,9% in 2024. Deze cijfers zijn belangrijk voor de Belastingdienst bij het vaststellen van uw werkelijke rendement in Box 3. Wilt u meer weten over ABN AMRO beleggen?

Veelgestelde vragen over werkelijk rendement en de Belastingdienst

Hoe bewijs ik mijn werkelijk rendement aan de Belastingdienst?

U bewijst uw werkelijk rendement aan de Belastingdienst door het formulier ‘Opgaaf werkelijk rendement’ in te dienen. Dit formulier is naar verwachting vanaf de zomer van 2025 beschikbaar via Mijn Belastingdienst. Verzamel hiervoor nauwkeurige bewijsstukken, zoals bankafschriften en beleggingsrapporten. De bewijslast ligt bij u als belastingplichtige. Deze regeling is vooral van belang als uw werkelijk rendement lager was dan het forfaitair rendement.

Wat is het verschil tussen werkelijk rendement en forfaitair rendement?

Het verschil tussen werkelijk en forfaitair rendement is belangrijk voor uw Box 3 belasting. Het forfaitair rendement is een vast percentage dat de Belastingdienst aanneemt. Dit is een verwachte winst op uw vermogen, ongeacht uw daadwerkelijke opbrengst. Het werkelijk rendement is uw echte winst of verlies uit beleggingen, inclusief waardeveranderingen. U kunt hiervan afwijken als uw werkelijke rendement lager was. Dan belast de Belastingdienst uw lagere, werkelijke rendement. Blijkt uw werkelijke rendement hoger? Dan hoeft u niet extra bij te betalen.

Kan ik het werkelijk rendement ook voor eerdere jaren corrigeren?

Nee, u kunt het werkelijk rendement niet zomaar corrigeren voor eerdere jaren. De Belastingdienst berekent dit rendement per afzonderlijk jaar. Dit betekent dat winsten of verliezen uit andere jaren niet met elkaar verrekend mogen worden. De Hoge Raad heeft dit ook bevestigd. Het werkelijke rendement in Box 3 wordt jaarlijks nominaal vastgesteld, zonder compensatie tussen jaren. U kunt dus geen positieve of negatieve rendementen uit eerdere jaren meenemen in de huidige berekening.

Welke gevolgen heeft het werkelijk rendement voor mijn belastingaanslag?

Als uw werkelijk rendement lager was dan het forfaitair rendement van de Belastingdienst, betaalt u minder Box 3 belasting. De Hoge Raad heeft besloten dat het werkelijk rendement dan leidend is voor uw aanslag. Dit betekent dat u recht heeft op rechtsherstel, oftewel een verlaging van uw belastingaanslag. U krijgt dan mogelijk te veel betaalde belasting terug. Ongeveer 1,6 miljoen belastingplichtigen kunnen aantonen dat zij te veel hebben betaald. Dit geldt vooral voor jaren zoals 2018 en 2022. Het proces hiervoor kan leiden tot een teruggave of lagere te betalen belasting na 2025.

Our partners

Bekijk onze brokers

Scalable

Prijs kwaliteit

Gebruiksgemak

Klantvriendelijkheid

Mogelijkheden