Een jaar AEX in cijfers
Over de afgelopen twaalf maanden steeg de AEX 16,15%, tot 1.060,73 punten. Onderweg werd een top van 1.082,93 bereikt en een dieptepunt van 883,89 — een bandbreedte van bijna 200 punten. De grootste dagbeweging bedroeg 3,22%, dus echt paniekerige sessies bleven beperkt, al ging de weg omhoog niet rechtlijnig.
Voor een index met 25 fondsen is dat een sterk jaar. De vraag voor een belegger is vooral: waar kwam die winst vandaan, en hoe breed gedragen is hij?
Het lange plaatje: vijf jaar
Zoom je uit naar vijf jaar, dan staat de AEX ruim 44% hoger, vanaf een dieptepunt rond 630 punten. De trend over jaren is duidelijk omhoog geweest, met tussentijdse correcties onderweg. Dat plaatst het sterke jaar in perspectief: het is de voortzetting van een meerjarige opmars, niet een losse uitschieter.
Tegelijk geldt: hoe hoger de index, hoe meer hij is gaan leunen op zijn zwaarste fonds.
ASML: de motor onder de index
Het korte antwoord op 'waar komt de winst vandaan' is: voor een groot deel uit één naam. ASML, de Veldhovense maker van chipmachines, woog eind maart 2026 ongeveer 14,7% van de AEX — een van de zwaarste fondsen in de index. Als ASML stijgt, tilt dat de hele AEX op.
En ASML stéég. Het bedrijf rapporteerde recordorders — in het vierde kwartaal ruim 13 miljard euro, bijna een verdubbeling ten opzichte van een jaar eerder — en verhoogde zijn omzetverwachting voor 2026 naar 36 tot 40 miljard euro. De drijver is de bouw van AI-infrastructuur: klanten als TSMC, Samsung en Micron breiden capaciteit uit voor AI-chips. 'De vraag naar chips overtreft het aanbod', vatte de ASML-topman het samen.
Hoe verhoudt de AEX zich tot de VS?
Herschaald naar 100 zie je dat de AEX met ruim 16% iets achterbleef bij de Amerikaanse beurzen: de S&P 500 deed bijna 20%, de technologie-zware Nasdaq zelfs bijna 25%. Het patroon is overal hetzelfde — hoe meer technologie in een index, hoe sterker het jaar. De AEX is tech-zwaar voor een Europese index, maar minder extreem dan de Nasdaq.
Die samenhang is comfortabel zolang het AI-thema werkt, maar het betekent ook dat de indices steeds meer dezelfde kant op bewegen.
Kracht en kwetsbaarheid in één
Diezelfde concentratie is ook het risico. Doordat ASML (en in mindere mate chipbedrijf NXP) zo zwaar weegt, is de AEX ongewoon gevoelig voor het halfgeleidersentiment. Dat bleek dit jaar: tijdens een terugval in AI-chipaandelen, samenvallend met geopolitieke spanningen en een oplopende olieprijs, zakte de index richting zijn jaardieptepunt. Eén sector kan de AEX dus zowel optillen als onderuithalen.
- Kans: profiteert direct van de structurele AI-investeringsgolf.
- Risico: één tegenvaller bij ASML weegt zwaar op de hele index.
- De AEX is technologie-zwaar en daardoor gevoeliger dan een brede Europese index.
De macro-achtergrond
Het bredere klimaat hielp mee. De ECB hield de depositorente op 2,25% en de inflatie in de eurozone koelde af naar 1,9% — vlak bij het doel van 2%. Een stabiele rente en getemde inflatie zijn doorgaans gunstig voor aandelen. Tegelijk telt de internationale context: een sterkere dollar en het rentebeleid van de Amerikaanse Fed bewegen ook de Europese markten.
Wat betekent dit voor een belegger?
De belangrijkste les zit in dat concentratiepunt. Wie via een AEX-tracker belegt, denkt misschien breed gespreid te zitten in 'de Nederlandse beurs', maar koopt in de praktijk voor een flink deel ASML en een paar andere zwaargewichten. Dat heeft het afgelopen jaar goed uitgepakt, maar het maakt de index kwetsbaarder voor één sector dan het aantal van 25 fondsen suggereert.
Wie dat concentratierisico wil dempen, kijkt doorgaans naar bredere indices (Europees of wereldwijd) naast of in plaats van de AEX. Dit is een feitelijke analyse van het afgelopen jaar, geen voorspelling en geen beleggingsadvies.
