In 2022 belegde ongeveer één op de honderd Nederlandse beleggers in producten met crypto als onderliggende waarde. In 2025 is dat bijna één op de tien, blijkt uit de Consumentenmonitor van de AFM. Een vertienvoudiging in drie jaar. Tegelijk geldt er voor crypto iets wat voor je aandelen en ETF's niet geldt: het beleggerscompensatiestelsel dekt het niet. Hieronder staat wat de nieuwe Europese regels wél regelen, en wat nadrukkelijk niet.
Van uitzondering naar hoofdstroom
De cijfers van de AFM laten zien hoe snel het ging. Het aandeel beleggers dat zegt te beleggen in op crypto gebaseerde producten steeg van ongeveer 1% in 2022 naar bijna 10% in 2025 (zie de grafiek bovenaan). Daarnaast zegt ruim een vijfde van de ondervraagde beleggers naast de gewone portefeuille ook crypto zelf te bezitten.
Dat is niet langer een randverschijnsel. En juist omdat het mainstream wordt, is het de moeite waard om precies te weten waar je staat als het misgaat.
Wat MiCA wel regelt
Sinds de Europese verordening MiCA van kracht is, geldt er voor cryptodienstverleners een vergunningplicht. Een aanbieder die in de EU diensten wil verlenen, moet een vergunning aanvragen bij de nationale toezichthouder; voor Nederlandse partijen is dat de AFM.
Dat levert echte verbeteringen op. Vergunde partijen moeten klantbezittingen gescheiden houden van hun eigen vermogen. Gaat de aanbieder failliet, dan vallen jouw crypto's in beginsel niet in de faillissementsboedel. Er gelden bovendien eisen aan informatievoorziening, governance en het tegengaan van marktmisbruik.
Dat is een wezenlijke stap vooruit ten opzichte van de situatie waarin een handelsplatform zonder enige vergunning kon opereren.
Wat MiCA niet regelt, en dat is het belangrijkste
Hier zit het misverstand dat de meeste beleggers hebben. Een vergunning is geen garantiefonds.
| Bescherming | Aandelen en ETF's | Crypto |
|---|---|---|
| Vermogensscheiding bij faillissement | Ja | Ja, bij een vergunde aanbieder |
| Beleggerscompensatiestelsel | Ja, tot €20.000 | Nee |
| Depositogarantie | n.v.t. (geldt voor spaargeld) | Nee |
| Toezicht op het product zelf | Ja | Grotendeels niet |
Het beleggerscompensatiestelsel springt bij als een beleggingsonderneming omvalt en jouw stukken door bijvoorbeeld fraude of administratieve chaos niet terug te geven zijn. Voor cryptodienstverleners bestaat die vangnetregeling niet. Cryptovaluta zijn juridisch geen financiële instrumenten, en daarmee valt het hele bouwwerk van beleggersbescherming eromheen weg.
Praktisch betekent dat: raak je crypto kwijt door een hack, een technische storing of een aanbieder die zijn administratie niet op orde blijkt te hebben, dan is er geen fonds dat je schadeloosstelt. Dat risico blijft volledig bij jou.
De stille schakel is de stablecoin
De AFM wijst in Trendzicht 2026 specifiek op stablecoins. Die vormen de brug tussen gewone euro's en de cryptomarkt, en worden steeds meer met het traditionele financiële systeem verweven.
Het punt is het onderpand. Een stablecoin belooft een vaste waarde, meestal een dollar, en houdt daarvoor reserves aan, vaak in Amerikaans staatspapier. Die belofte is dus zo sterk als de reserves en het vertrouwen erin. Bij een liquiditeits- of vertrouwensschok kan die koppeling onder druk komen te staan, en de AFM waarschuwt dat zo'n schok zich snel naar andere delen van de financiële sector kan verspreiden.
Voor jou als belegger is de relevante vraag simpel: als je geld tussen transacties in een stablecoin "geparkeerd" staat, dan staat het niet op een bankrekening en valt het niet onder de depositogarantie. Het is een vordering op een uitgevende partij.
Zo verklein je het risico dat je zelf draagt
- Controleer de vergunning. Kijk of je aanbieder een MiCA-vergunning heeft bij de AFM of een andere Europese toezichthouder. Dat regelt de vermogensscheiding, en dat is het belangrijkste wat er te regelen valt.
- Ga niet uit van een vangnet. Er is geen compensatiestelsel. Beleg daarom alleen wat je volledig kunt missen.
- Weet waar je geld staat. Cash op een handelsplatform of in een stablecoin is iets anders dan cash op een bankrekening onder de depositogarantie.
- Let op het verschil tussen crypto zelf en producten erop. Een tracker of turbo op een cryptokoers is een financieel instrument met eigen kosten, hefboom en tegenpartijrisico. Dat is een ander product dan de munt zelf.
- Houd het gescheiden van je kern. De AFM ziet crypto in toenemende mate naast de gewone portefeuille, niet in plaats daarvan. Dat is ook de meest verdedigbare plek: een klein, apart deel.
Onder de streep is crypto niet verboden, niet ongereguleerd en niet per se onverstandig. Maar het beschermingsniveau is aantoonbaar anders dan bij de rest van je portefeuille, en dat verschil is precies wat in de reclame ontbreekt. Wie dat weet, kan een bewuste keuze maken.
Vergelijk wat brokers bieden en onder welk toezicht ze staan →
Deze analyse is bedoeld als feitelijke uitleg op basis van openbare bronnen en toezichtpublicaties, en is geen beleggingsadvies. Beleggen in crypto brengt een hoog risico met zich mee; je kunt je volledige inleg verliezen. Regelgeving is in ontwikkeling; controleer de actuele stand bij de AFM.
Schrijft over zelf beleggen en pluist tarievenstructuren en handelsplatformen tot op de komma uit, zodat lezers precies weten waar ze aan toe zijn.
Meer van Ty Letang →
